Động thái này nằm trong chính sách siết nhập cư mà chính phủ của Thủ tướng Ulf Kristersson triển khai, trong bối cảnh cuộc bầu cử tại Thụy Điển sẽ diễn ra ngày 13/9.
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristerssons cùng các thành viên đảng Ôn hòa trong một cuộc vận động cử tri. (Ảnh: AP)
Từ đầu năm 2026, chính phủ liên minh do phe cánh hữu lãnh đạo bắt đầu hỗ trợ tối đa 350.000 krona Thụy Điển (tương đương khoảng 37.000 USD), cho những người đến từ các nước ngoài Liên minh châu Âu (EU) và đang có giấy phép cư trú tại Thụy Điển nếu họ quyết định rời đi.
Thụy Điển từng tiếp nhận 163.000 người xin tị nạn trong năm 2015, chỉ đứng sau một nước khác ở châu Âu nếu tính theo quy mô dân số. Nhưng đến năm 2025, số người xin tị nạn giảm 96%.
Chương trình đang thu hút sự chú ý của nhiều nước, đồng thời nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ đảng Dân chủ Thụy Điển - đảng cực hữu không tham gia chính phủ nhưng ủng hộ liên minh cầm quyền tại Quốc hội.
"Bạn có nhớ Mogadishu không? Khoản hỗ trợ hồi hương sẽ giúp bạn trở về nhà", một quảng cáo do đảng Dân chủ Thụy Điển chi trả viết. Quảng cáo hướng tới cộng đồng người Somalia và xuất hiện trên xe buýt cùng các phương tiện giao thông công cộng tại những khu vực có đông người nhập cư.
Chính phủ Thụy Điển cũng triển khai chương trình bằng nhiều ngôn ngữ trên các trang web chính thức.
"Thúc đẩy việc tái di cư là một trong những ưu tiên hàng đầu của chính phủ", Thủ tướng Kristersson nói. Chính phủ dành 1,3 tỷ krona Thụy Điển cho chương trình này.
Các chính phủ và đảng phái chính trị trên khắp châu Âu đang theo dõi chính sách của Thụy Điển, trong bối cảnh một số nước cũng tìm cách đưa người nhập cư trở về quê hương.
Chính sách nhập cư của chính phủ Thụy Điển đang nhận được nhiều sự quan tâm từ các quốc gia châu ÂU. (Ảnh: Reuters)
Làn sóng phản đối nhập cư gia tăng sau khi hơn 1 triệu người, chủ yếu là người Syria, chạy trốn chiến tranh và đến châu Âu vào năm 2015. Diễn biến này tạo thêm động lực cho các đảng dân tộc chủ nghĩa cánh hữu, đồng thời thúc đẩy nhiều chính phủ áp dụng chính sách nhập cư ngày càng chặt chẽ, tập trung vào việc ngăn dòng người nhập cư và khuyến khích hồi hương.
Bà Mary Khan-Hohloch, nghị sĩ Nghị viện châu Âu thuộc đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD), hoan nghênh sáng kiến của Thụy Điển. AfD giành 44% số phiếu trong cuộc bầu cử cấp bang tại Saxony-Anhalt hôm 6/9.
Tuy nhiên, ông Bram Frouws, Giám đốc Trung tâm Di cư hỗn hợp, cho rằng chưa có bằng chứng cho thấy những chương trình như vậy có thể làm gia tăng đáng kể số người tự nguyện rời khỏi một quốc gia.
"Đây là một trong những đề xuất chính sách mà kết quả thực tế ra sao không quan trọng. Nó chủ yếu mang tính biểu tượng, nhằm phát đi thông điệp rằng chính phủ đang cứng rắn với vấn đề nhập cư", ông nói.
Chưa nhiều người hưởng ứng
Từ đầu năm đến nay mới có 171 người nhận hỗ trợ để rời khỏi Thuỵ Điển.
Đảng Dân chủ Thụy Điển muốn mở rộng chính sách này với cả những người đã có quốc tịch Thụy Điển, với điều kiện họ đồng ý từ bỏ quốc tịch.
"Những người này mới chiếm đa số", ông Ludvig Aspling, người phụ trách vấn đề nhập cư của đảng Dân chủ Thụy Điển, nói. Ông đề cập đến những công dân gặp khó khăn trong việc tự trang trải cuộc sống và không sử dụng tốt tiếng Thụy Điển.
Tuy nhiên, các đảng đối lập và các tổ chức bảo vệ quyền dân sự cho rằng chính sách này của Thủ tướng Kristersson quá khắt khe và có thể gây chia rẽ xã hội.
Thụy Điển đồng thời siết thêm nhiều quy định với người nhập cư. Chính phủ ngừng cấp giấy phép cư trú vĩnh viễn và yêu cầu người nhập cư phải xin lại giấy phép sau 3 năm.
Tháng 8 này, chính phủ lần đầu tiên tổ chức kỳ thi nhập quốc tịch và yêu cầu tất cả người xin nhập quốc tịch phải tham gia. Tại một trung tâm hội nghị ở Stockholm, khoảng 900 người nhập cư làm bài kiểm tra kiến thức về Thụy Điển, trong đó có những câu hỏi về thứ tự kế vị ngai vàng và lễ hội giữa mùa hè.