700 sinh vật lạ từ Trung Quốc viết lại lịch sử sự sống

Trong một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí chuyên ngành Science, nhóm tác giả của Đại học Vân Nam (Trung Quốc) và Đại học Oxford (Anh) cho biết một tập hợp hơn 700 hóa thạch của sinh vật kỷ Ediacaran đã chứng minh động vật trên Trái Đất đa dạng hóa sớm hơn nhiều so với những gì nhân loại từng nghĩ.

Kỷ Ediacaran (khoảng 635–541 triệu năm trước) là kỷ địa chất cuối cùng của thời kỳ Tiền Cambri, một giai đoạn mơ hồ trong lịch sử tiến hóa bởi khan hiếm hồ sơ hóa thạch.

Quần thể sinh vật kỷ Ediacaran phong phú và kỳ lạ ở khu vực nay là tỉnh Vân Nam - Trung Quốc - Ảnh đồ họa: Xiaodong Wang

Theo Sci-News, hơn 700 hóa thạch sinh vật cổ đại được khai quật ở tỉnh Vân Nam - Trung Quốc đã đem lại bước đột phá trong nỗ lực làm rõ cuộc bùng nổ đa dạng sinh học của động vật trong thời kỳ chuyển tiếp từ kỷ Ediacaran sang kỷ Cambri, được coi là giai đoạn tiến hóa quan trọng nhất của sự sống Trái Đất.

Chúng có niên đại khoảng 554-539 triệu năm trước, tức cuối kỷ Ediacara, được bảo quản dưới dạng màng carbon, giúp lưu giữ lại chi tiết các mô mềm.

Đây là điểm khác biệt lớn vì hầu hết hóa thạch kỷ Ediacara khác chỉ là dấu vết trên đá, cát.

Theo tiến sĩ Gaorong Li, Đại học Oxford, phát hiện này đã lấp đầy một khoảng trống hiểu biết lớn trong giai đoạn đầu của quá trình đa dạng hóa động vật.

"Lần đầu tiên, chúng tôi chứng minh rằng nhiều loài động vật phức tạp, thường chỉ được tìm thấy trong kỷ Cambri, đã xuất hiện trong kỷ Ediacaran. Chúng tiến hóa sớm hơn nhiều so với những gì đã được chứng minh trước đây, với bằng chứng hóa thạch cụ thể" - tiến sĩ Li cho biết.

Tập hợp sinh vật kỳ dị này chứa những họ hàng lâu đời nhất được biết đến của động vật miệng thứ sinh (deuterostomes), nhóm rộng hơn ngày nay bao gồm các động vật có xương sống như con người và cá.

Trong số các mẫu vật còn có tổ tiên của sao biển hiện đại và họ hàng gần nhất của chúng là loài giun hình quả sồi (Ambulacraria), các loài động vật đối xứng hai bên giống giun, một số có sự thích nghi phức tạp về cách thức ăn uống, cùng với các hóa thạch hiếm được cho là sứa lược sơ khai.

Nhiều mẫu vật cho thấy sự kết hợp mới lạ của các đặc điểm giải phẫu không phù hợp với bất kỳ loài nào đã biết thuộc kỷ Ediacaran hoặc kỷ Cambri.

Các phát hiện này đã đẩy lùi mốc tiến hóa quan trọng của sự sống Trái Đất về sớm hơn hàng triệu năm, chứng minh hệ động vật Trái Đất đã bùng nổ rất phong phú ngay từ trước cuộc bùng nổ sinh học kỷ Cambri.