Bước đi chiến lược của "gã khổng lồ" xe điện
Trong bối cảnh thị trường xe điện (EV) toàn cầu đang chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt, BYD - thương hiệu xe điện lớn của Trung Quốc - không chỉ dừng lại ở việc chiếm lĩnh đường phố. Một chiến lược mới đầy tham vọng đang được thực hiện: đưa công nghệ năng lượng sạch và trí tuệ nhân tạo (AI) vào những môi trường khắc nghiệt nhất hành tinh.
Mới đây, việc BYD đầu tư khoảng 14,4 triệu USD vào Boonray Technology, một công ty khởi nghiệp chuyên về công nghệ tự hành cấp độ cao tại Thượng Hải, đã gây xôn xao giới công nghệ. Đây không đơn thuần là một khoản đầu tư tài chính nhỏ lẻ, mà là một bước đi chiến lược nhằm hoàn thiện hệ sinh thái công nghiệp nặng. Khoản đầu tư này định vị BYD là nhà cung cấp giải pháp tổng thể cho ngành khai khoáng – một lĩnh vực vốn dĩ đang khát khao sự chuyển đổi số và xanh hóa để giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và lao động chân tay.
Công nghệ tự hành L4: Khi AI thay thế con người trong hiểm nguy
Khai thác mỏ luôn nằm trong nhóm những ngành nghề nguy hiểm nhất thế giới với rủi ro cao từ sạt lở, bụi bặm và các vụ tai nạn vận tải. Giải pháp của BYD và Boonray chính là loại bỏ hoàn toàn yếu tố con người khỏi cabin. Tại các mỏ than quy mô lớn ở Tân Cương (Trung Quốc), đội xe tải điện tự hành BLEB145A1 với tải trọng lên tới 145 tấn đã được đưa vào vận hành thực tế.
Khác với các công nghệ hỗ trợ lái thông thường trên xe cá nhân, hệ thống lái tự động cấp độ 4 (Level 4) của các "quái vật" này được thiết kế để xử lý những kịch bản phức tạp nhất của địa hình mỏ. Nhờ sự hỗ trợ của mạng 5G độ trễ thấp và hệ thống định vị vệ tinh chính xác cao, các xe tải này có khả năng tự lập lộ trình, nhận diện chướng ngại vật trong điều kiện tầm nhìn bằng không và phối hợp nhịp nhàng với các máy xúc tự động. Hệ thống điều khiển bằng dây (drive-by-wire) cho phép AI can thiệp trực tiếp và tức thì vào hệ thống phanh, lái và truyền động, đảm bảo độ chính xác mà ngay cả những tài xế kinh nghiệm nhất cũng khó lòng đạt được.
Bài toán năng lượng và "vũ khí" thay pin thần tốc
Thách thức lớn nhất đối với việc điện hóa thiết bị hạng nặng chính là dung lượng pin và thời gian sạc. Một chiếc xe tải 145 tấn tiêu tốn năng lượng khủng khiếp, và nếu phải dừng lại nhiều giờ để sạc pin, hiệu quả kinh tế sẽ sụp đổ. BYD và Boonray đã giải quyết bài toán này bằng một cách tiếp cận mang tính cách mạng: Trạm thay pin tự động.
Tại hiện trường, thay vì sạc trực tiếp, các xe tải điện chỉ mất chưa đầy 5 phút để thay thế một khối pin mới. Hệ thống robot tại trạm sẽ tự động tháo dỡ khối pin cạn và lắp đặt khối pin đầy với tỷ lệ chính xác lên tới 95,16%. Trong một ngày, một trạm có thể thực hiện hơn 200 lượt thay pin, giúp đội xe duy trì nhịp độ vận hành 24/7. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa thời gian hoạt động mà còn giúp doanh nghiệp khai thác tận dụng được khung giờ giá điện thấp để sạc pin, giảm đáng kể chi phí vận hành so với việc sử dụng dầu diesel vốn đang ngày càng đắt đỏ và ô nhiễm.
Từ hiện tượng nội địa đến tham vọng xuất khẩu công nghệ
Sự bùng nổ của xe tự hành trong mỏ tại Trung Quốc là một minh chứng cho sự trưởng thành về công nghệ. Theo số liệu từ Hiệp hội Than Quốc gia Trung Quốc, số lượng xe khai thác tự hành đã tăng trưởng thần tốc, từ vỏn vẹn 88 chiếc vào năm 2020 lên mức dự kiến hơn 4.000 chiếc vào năm 2025. BYD không giấu giếm tham vọng đưa những giải pháp này ra thế giới.
Với lợi thế về chuỗi cung ứng pin tự chủ hoàn toàn và kinh nghiệm triển khai thực tế tại các mỏ than lớn nhất châu Á, BYD đang hướng tầm ngắm tới các thị trường khai khoáng trọng điểm như Úc, Nam Mỹ và Châu Phi. Tại những nơi này, nhu cầu về các giải pháp khai thác bền vững (ESG) đang trở thành tiêu chuẩn bắt buộc. Việc thay thế dàn xe tải diesel bằng đội xe điện tự hành không chỉ giúp doanh nghiệp cắt giảm hàng nghìn tấn khí thải CO2 mỗi năm mà còn nâng cao vị thế của họ trên bản đồ đầu tư xanh toàn cầu.
