Từng là "trái tim" của thị trấn công nghiệp New Britain, nhà máy cuối cùng của Stanley Black & Decker sắp sửa đóng cửa vĩnh viễn. Lý do được đưa ra nghe có vẻ rất "kỹ thuật": Khách hàng thích thước cuộn in số cả hai mặt, trong khi nhà máy tại Mỹ chỉ in được một mặt.
Thế nhưng đằng sau đó là một ván bài kinh tế thực dụng và đầy cay đắng về sự dịch chuyển chuỗi cung ứng.
Trong suốt hai thế kỷ, Stanley Black & Decker nổi tiếng khắp vùng với những nhà máy kéo dài cả dặm dọc theo phố Myrtle, sản xuất hàng triệu chiếc tua vít, máy khoan và dụng cụ cầm tay, những thứ đã trực tiếp góp phần xây dựng nên nước Mỹ.
Thế nhưng, mật ngọt giờ đã cạn. Sản xuất đã dừng lại, các đợt sa thải bắt đầu và vào ngày 18/5 tới, nhà máy sản xuất thước cuộn cuối cùng tại quê nhà của Stanley sẽ đóng cửa vĩnh viễn, xóa sổ 300 việc làm cuối cùng của một đế chế từng có lúc thuê tới 5.000 lao động tại đây.
Thước cuộn hai mặt
Phía Stanley tuyên bố rằng thị hiếu người tiêu dùng đã thay đổi. Những người thợ hiện nay muốn những chiếc thước có số in ở cả hai mặt của dải kim loại để dễ dàng đọc thông số ở mọi góc độ.
Tuy nhiên, nhà máy tại New Britain lại không được trang bị máy móc để in hai mặt. Thay vì đầu tư nâng cấp, Stanley chọn cách tập trung sản xuất tại Thái Lan, nơi dây chuyền in hai mặt đã sẵn sàng từ lâu. Công ty khẳng định việc rót thêm vốn vào New Britain là "không khôn ngoan về mặt tài chính".
Lý do này ngay lập tức vấp phải sự hoài nghi từ chính những "tín đồ" trung thành của thương hiệu. Scott Bagley, chủ sở hữu Mulberry Woodworking, chia sẻ rằng ông đã dùng thước Stanley suốt 20 năm qua và chưa bao giờ thấy việc in một mặt là một bất lợi.
Ngay cả các công nhân tại nhà máy cũng cảm thấy đây chỉ là một cách nói giảm nói tránh cho quyết định chuyển dịch sản xuất sang các quốc gia có chi phí thấp.
Pete Cayer, một nhân viên phòng thí nghiệm vừa bị sa thải, cay đắng nói rằng trong suốt thời gian làm việc, ông chưa từng nghe thấy bất kỳ lời phàn nàn nào từ khách hàng về vấn đề "một mặt hay hai mặt".
Theo dữ liệu từ ImportGenius, Stanley đã tăng mạnh lượng nhập khẩu thước cuộn từ Thái Lan, từ 555 container vào năm 2019 lên 789 container vào năm ngoái. Đáng chú ý, tại các cửa hàng Home Depot ở Chicago, trong số 17 mẫu thước Stanley sản xuất tại Thái Lan, chỉ có 5 mẫu là in hai mặt. Điều này càng làm dấy lên nghi vấn về tính xác thực trong lý do mà hãng đưa ra.
Thực tế, nguyên nhân sâu xa nằm ở áp lực cắt giảm chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận sau giai đoạn đại dịch Covid-19. Việc sản xuất tại Thái Lan giúp tiết kiệm chi phí nhân công tới 75% so với tại Mỹ.
Đây không phải lần đầu Stanley thực hiện chiến lược này. Năm 2023, họ từng đóng cửa một nhà máy tại Texas, vốn được xây dựng để đưa việc sản xuất thương hiệu Craftsman từ Trung Quốc về lại Mỹ, sau khi gặp trục trặc với hệ thống tự động hóa.
Sự dịch chuyển này đã âm ỉ từ thập niên 60 của thế kỷ trước. Khi đó, New Britain được mệnh danh là "Hardware City" (Thành phố Phần cứng). Nhưng rồi, các nhà máy gạch đỏ dần đóng cửa, sản xuất lần lượt di cư sang Mexico, Trung Quốc và Thái Lan.
Các cuộc đình công của công nhân vào năm 2003 với khẩu hiệu "Hãy yêu nước Mỹ, đừng yêu Trung Quốc, Mexico hay Thái Lan" cũng không thể ngăn cản bước chân của các nhà quản trị trong việc tìm kiếm biên lợi nhuận cao hơn.
Cựu Thị trưởng New Britain, Erin Stewart, người đang tranh cử Thống đốc bang Connecticut, cho biết bà đã nghi ngờ về kế hoạch này từ lâu nhưng luôn nhận được những câu trả lời vòng vo từ phía công ty.
"Họ luôn nói kiểu: 'Chúng tôi vẫn ở đây... vào lúc này'", bà chia sẻ.
Nỗi đau của một "thị trấn công nghiệp"
Đối với người dân New Britain, việc Stanley rời đi không chỉ là mất việc làm, mà là sự biến mất của một bản sắc. Thành phố có cả một bảo tàng dành riêng cho lịch sử công nghiệp, và những bức tranh tường về những người thợ làm việc bên ống khói vẫn hiện diện trong thư viện công cộng.
Dù vậy, thị trường lao động vẫn mở ra những cánh cửa khác. Thị trưởng đương nhiệm Bobby Sanchez lạc quan rằng các công ty nhỏ hơn trong lĩnh vực phụ tùng máy bay hoặc nhà thầu quân sự như General Dynamics Electric Boat (đơn vị vừa trúng thầu đóng tàu ngầm trị giá 15 tỷ USD) đang cần tới 8.000 lao động.
Tuy nhiên, mức thu nhập là một rào cản lớn. Jonathan Grande, một công nhân có 8 năm thâm niên tại nhà máy Stanley với mức lương 30 USD/giờ, cho biết công việc mới mà anh tìm được có mức lương thấp hơn đáng kể.
Câu chuyện của Stanley Black & Decker tại New Britain là lời cảnh báo về sự khắc nghiệt của thị trường toàn cầu. Ngay cả khi bạn sở hữu một sản phẩm tốt nhất thế giới như dòng thước FatMax, bạn vẫn có thể bị khai tử bởi chính "anh em" cùng nhà ở bên kia đại dương, nơi chi phí rẻ hơn và các tiêu chuẩn linh hoạt hơn. "Hardware City" rồi sẽ phải tìm cho mình một cái tên mới, khi những tiếng máy của nhà máy Stanley cuối cùng lịm dần vào giữa tháng 5 tới.
*Nguồn: WSJ, BI
