Viết trên tạp chí khoa học Geochemical Perspectives Letters, nhóm tác giả từ Đại học Brock (Canada) và Đại học Portsmouth (Anh) tuyên bố họ đã tìm thấy ngọc hồng lựu - nhưng không phải màu đỏ - bên trong một khối thiên thạch Sao Hỏa.
Loại khoáng vật này không phải điều gì lạ lùng đối với Trái Đất. Nhưng với Sao Hỏa, đó là một bất ngờ ngoài dự kiến.
Mảnh ngọc hồng lựu... màu xanh ô liu bên trong thiên thạch Sao Hỏa - Ảnh: Robert M. Lavinsky
Theo Science Alert, khối thiên thạch được nhắc đến là NWA 8171, hợp thành từ nhiều mảnh đá vụn chứa nhiều loại vật liệu khác nhau.
Trong đó, ngọc hồng lựu (garnet) bên trong khối đá không có màu đỏ như ở Trái Đất, mà có sắc độ từ vàng đến xanh ô liu.
Các nhà nghiên cứu đã suýt bỏ qua nó vì lầm tưởng đó là pyroxene, một loại khoáng vật rất phổ biến trong thiên thạch.
Tuy nhiên, khi nhận thấy cấu trúc hóa học của vùng đá này có chút kỳ lạ, các nhà nghiên cứu đã quyết định phân tích chuyên sâu lần thứ hai. Bản đồ lập trình hóa học sau đó đã xác nhận chính xác sự hiện diện của garnet.
Garnet được ví như "kẻ kể chuyện" vĩ đại vì cấu trúc của chúng lưu giữ hoàn hảo dấu vết hóa học phản ánh điều kiện nhiệt độ và áp suất tại thời điểm chúng hình thành, đồng thời giúp xác định chính xác niên đại của các điều kiện đó.
Vì vậy, mảnh ngọc bên trong thiên thạch Sao Hỏa này đưa đến 2 giả thuyết. Thứ nhất, nó có thể thuộc về một thiên thể khác rơi xuống và "găm" vào bề mặt Sao Hỏa từ trước.
Thứ hai, thú vị hơn, là nó được hình thành trên Sao Hỏa trong các điều kiện đặc biệt.
"Trên Sao Hỏa, nhiệt độ và áp suất cần thiết để tạo ra garnet thông qua quá trình biến chất có thể đến từ tác động của một thiên thạch va chạm với bề mặt hành tinh, sự trồi lên của magma vào lớp vỏ Sao Hỏa, hoặc cả hai" - các tác giả cho biết.
Nếu nó liên quan đến magma, Sao Hỏa phải từng có những hoạt động địa chất biến chất phức tạp chưa từng được biết tới.
Phát hiện này mở ra một chương mới trong việc nghiên cứu sự tiến hóa của hành tinh láng giềng. Bước tiếp theo, các nhà khoa học sẽ phân tích tỉ lệ đồng vị của các hạt garnet này, điều có thể giúp tiết lộ nguồn gốc của nó rõ ràng hơn.
