Tăng trưởng vượt bậc nhưng chưa xứng với tiềm năng
Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, du lịch Nghệ An vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Năm 2024, toàn tỉnh đón 9,45 triệu lượt khách; sang năm 2025, con số này tăng lên 9,9 triệu lượt. Doanh thu du lịch cũng ghi nhận mức tăng tương ứng, từ hơn 11.100 tỷ đồng lên gần 11.900 tỷ đồng. Những con số này cho thấy năng lực bật dậy mạnh mẽ của ngành, đồng thời phản ánh sức hấp dẫn ngày càng rõ nét của điểm đến Nghệ An trên bản đồ du lịch khu vực.
Nếu xét trên phương diện điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý cùng những thế mạnh vốn có, Nghệ An "đủ sức" đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh nhà. Tuy nhiên, thực tế những năm trở lại đây cho thấy, các loại hình du lịch của Nghệ An vẫn còn tồn tại không ít yếu điểm, chưa phát huy hết nội lực của địa phương.
Những năm gần đây ngành du lịch Nghệ An có bước chuyển mình rõ nét với lượng khách và doanh thu ấn tượng.
Du lịch Nghệ An vẫn phụ thuộc khá lớn vào du lịch biển, đặc biệt tập trung vào mùa hè tại khu vực Cửa Lò. Trong khi đó, các dòng sản phẩm có khả năng khai thác quanh năm như du lịch văn hóa, sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, MICE, du lịch cộng đồng hay trải nghiệm đêm vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Bên cạnh đó, hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ du lịch 4 mùa còn thiếu đồng bộ; các hoạt động vui chơi giải trí, mua sắm, sự kiện quy mô lớn chưa đủ sức tạo động lực để du khách lưu trú dài ngày và quay trở lại nhiều lần.
Tổ hợp vui chơi giải trí Vinwonders Cửa Hội và khu nghỉ dưỡng Vinpearl Cửa Hội
"Nút thắt" lớn nhất của du lịch Nghệ An hiện nay không chỉ nằm ở yếu tố thời tiết hay đặc điểm tài nguyên, mà điểm mấu chốt là sản phẩm du lịch chưa thực sự đa dạng, thiếu các sản phẩm có khả năng giữ chân du khách ngoài mùa cao điểm; thiếu đồng bộ về hạ tầng; thiếu các khu nghỉ dưỡng có quy mô lớn, sang trọng và đẳng cấp để phục vụ khách có chi tiêu cao. Nghệ An chưa có các nhà đầu tư lớn đầu tư các dự án tầm cỡ (hiện nay mới chỉ có Tổ hợp vui chơi giải trí Vinwonders Cửa Hội và khu nghỉ dưỡng Vinpearl Cửa Hội).
Tiến sĩ Phạm Thị Thanh Hà – Tổng Giám đốc công ty cổ phần Song Ngư Sơn – Phó Chủ tịch Hiệp hội du lịch Nghệ An – chia sẻ: "Có thể nhận định Nghệ An hiện không thiếu tài nguyên du lịch, không thiếu vị trí chiến lược, nhưng đang thiếu hệ thống hạ tầng và dịch vụ đủ mạnh để chuyển lợi thế thành giá trị kinh tế thực sự. Nếu không giải quyết đồng bộ các nút thắt về hạ tầng và chất lượng dịch vụ, Nghệ An sẽ khó tạo khác biệt và khó cạnh tranh với các địa phương khác. Đây cũng chính là vấn đề cần được ưu tiên trong chiến lược phát triển du lịch Nghệ An giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn 2045. Khi hạ tầng giao thông thông suốt, cơ sở vật chất được đầu tư hiện đại và dịch vụ được nâng cấp đồng bộ, Nghệ An sẽ không còn là điểm dừng chân theo mùa mà hoàn toàn có thể trở thành trung tâm du lịch lớn của Bắc Trung Bộ", Phó Chủ tịch Hiệp hội du lịch Nghệ An trăn trở.
Kỳ vọng vươn mình bứt phá
Trao đổi với PV Người Đưa Tin, ông Trần Xuân Cường – Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An - thẳng thắn thừa nhận trong những năm qua, du lịch Nghệ An đã có nhiều chuyển biến tích cực và từng bước khẳng định vai trò là ngành kinh tế quan trọng của tỉnh. Tuy nhiên, tỉnh cũng nhìn nhận rằng kết quả hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên, văn hóa, lịch sử và con người xứ Nghệ.
Để thu hút doanh nghiệp đầu tư và nâng sức hấp dẫn của điểm đến, tỉnh đang tập trung triển khai đồng bộ 5 nhóm giải pháp trọng tâm: Đầu tư hạ tầng giao thông kết nối các điểm du lịch cộng đồng; phát triển homestay theo quy hoạch đồng bộ, tránh phát triển tự phát, manh mún; ban hành và triển khai các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho các hộ làm homestay; thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển du lịch cộng đồng theo mô hình "doanh nghiệp dẫn dắt – người dân hưởng lợi"; xây dựng thương hiệu "miền Tây Nghệ An – điểm đến trải nghiệm xanh và giàu bản sắc".
Nghệ An đang tập trung triển khai đồng bộ 5 nhóm giải pháp trọng tâm để phát triển du lịch.
Theo ông Cường, để du lịch Nghệ An trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tỉnh đã ban hành Chiến lược phát triển du lịch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035 với định hướng rõ ràng, dài hạn và mang tính đột phá. Mục tiêu đến năm 2030, Nghệ An phấn đấu trở thành một trong những trung tâm du lịch của Bắc Trung Bộ và là điểm đến hấp dẫn của Việt Nam; đón khoảng 12–13 triệu lượt khách, trong đó có 0,8–1 triệu lượt khách quốc tế; doanh thu du lịch đạt khoảng 25.000–30.000 tỷ đồng. Đến năm 2035, Nghệ An hướng tới trở thành điểm sáng về kinh tế di sản và du lịch của Việt Nam, đón khoảng 18–20 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt khoảng 40.000–45.000 tỷ đồng.
"Để đạt được mục tiêu đó, tỉnh sẽ tập trung huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng, thu hút các doanh nghiệp lớn để xây dựng sản phẩm du lịch tại tỉnh; phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng; mở rộng thị trường khách; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh xúc tiến quảng bá; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ; hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển du lịch và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực du lịch", Phó Giám đốc sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An nhấn mạnh.
