Mới đây, ông Alimohammad Naini, phát ngôn viên của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết: “Iran hoan nghênh mạnh mẽ việc Mỹ triển khai lực lượng hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz và đang chờ xem rằng họ sẽ hiện diện ra sao tại khu vực này”.
Phát ngôn viên của IRGC cũng cảnh báo giới chức Mỹ rằng trước khi họ ra bất kỳ quyết định nào, "hãy nhớ đến vụ hỏa hoạn trên siêu tàu chở dầu Bridgeton năm 1987 và những tàu dầu bị nhắm mục tiêu gần đây".
Trên thực tế, khu vực Trung Đông đang chìm trong chiến sự sau khi liên minh Mỹ - Israel ngày 28/2 không kích Iran hạ hàng loạt lãnh đạo cấp cao của nước này. Đáng chú ý, IRGC đã tập kích vào lãnh thổ Israel, các quốc gia Arab có lực lượng Mỹ hiện diện và đóng cửa eo biển Hormuz, nơi được mệnh danh là "yết hầu" của dòng chảy dầu mỏ thế giới, để đáp trả.
Kết quả, dữ liệu vận tải cho thấy, có hàng trăm tàu thuyền hiện vẫn mắc kẹt bên ngoài eo biển Hormuz, đồng thời không thể tiếp cận các cảng trong khu vực. Thậm chí, có một số tàu đã bị đánh trúng khi tìm cách vượt qua vùng biển này.
Trước đó, vào ngày 3/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng hải quân Mỹ có thể hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết. Nhưng giới chuyên gia cho rằng Mỹ hiện không có đủ nguồn lực tại khu vực để làm điều này.
Người dân Iran đau đớn khi mất người thân do Mỹ và Israel liên tục tấn công. Ảnh: Reuters
Đỉnh điểm của cuộc chiến tại Iran và căng thẳng Trung Đông đã khiến dầu Mỹ ghi nhận tuần tăng giá kỷ lục. Cụ thể, giá dầu thô Mỹ (WTI) vừa thiết lập mức tăng tuần mạnh nhất kể từ năm 1983, với mức tăng khoảng 36%, khi đạt ngưỡng trên 91 USD/thùng. Đáng chú ý, trong phiên ngày 6/3, giá dầu WTI vọt tăng hơn 12%. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 10/2023.
Cùng đà tăng với dầu thô Mỹ, dầu Brent đã vượt 94 USD/thùng, tương ứng tăng hơn 9%, đồng thời chạm mốc cao nhất kể từ tháng 4/2024. Theo Wall Street Journal, nguyên nhân chính của việc giá dầu tăng cao là do cuộc chiến tại Iran và căng thẳng Trung Đông làm dấy lên lo ngại gián đoạn nguồn cung kéo dài. Hơn nữa, việc Kuwait bắt đầu cắt giảm sản lượng tại một số mỏ do thiếu khả năng lưu trữ cũng gây ra áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu.
Hiện nay, bên cạnh giá dầu tăng mạnh, UAE (một trong những đồng minh trung thành nhất của Tổng thống Donald Trump, với cam kết đầu tư khoảng 1,4 nghìn tỷ USD) là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ các cuộc tấn công trả đũa của Iran. Mặc dù lực lượng vũ trang đã đánh chặn hầu hết tên tửa và UAV, nhưng xung đột vẫn đang hủy hoại niềm tin về sự ổn định của khu vực.
Đáng chú ý, giới thượng lưu và người dân UAE nói chung đều đang chỉ trích Mỹ khi hằng ngày họ vẫn phải hứng chịu phần lớn các cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa và UAV từ Iran vào các quốc gia vùng Vịnh. Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường tài chính và kinh tế.
Minh chứng là cung đột gây áp lực lên nhiều lĩnh vực tại Dubai, từ đó làm gián đoạn chuỗi cung ứng và ảnh hưởng đến ngành du lịch. Theo giới chuyên gia phân tích, các công ty có thể phải đưa ra những quyết định khó khăn nếu cuộc xung đột kéo dài hơn một tháng.
Vụ hỏa hoạn trên siêu tàu chở dầu năm 1987
Eo biển Hormuz được coi là một điểm nghẽn mang tính sống còn đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, nối liền Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman. Ảnh: Gallo Images
Theo Reuters, sự việc của tàu Bridgeton năm 1987 xảy ra trong giai đoạn cuối Chiến tranh Iran - Iraq, khi Mỹ triển khai chiến dịch hộ tống tàu chở dầu qua vịnh Ba Tư. Cụ thể, mặc dù được các tàu chiến Mỹ bảo vệ, nhưng tàu Bridgeton vẫn bị trúng một quả thủy lôi gần đảo Farsi, nghi do hải quân Iran thả, làm thân tàu có vết lõm lớn nhưng không gây thương vong.
Kết quả, tàu Bridgeton vẫn tiếp tục di chuyển qua eo biển, nhưng phải giảm tốc. Trong khi đó, các tàu chiến Mỹ phải vòng ra sau Bridgeton để tàu chở dầu này đi trước mở đường qua khu vực có thể còn thủy lôi. Sự kiện này trở thành thắng lợi tuyên truyền cho Iran, đồng thời là biểu tượng cho rủi ro khi Mỹ can dự quân sự nhằm bảo vệ vận tải dầu ở Vùng Vịnh.
Eo biển Hormuz với điểm hẹp nhất rộng gần 34 km và giáp miền nam Iran, được coi là một trong những huyết mạch quan trọng nhất của thương mại toàn cầu. Thực tế có khoảng 20% tổng nguồn cung dầu mỏ và khoảng 20% lượng khí đốt vận chuyển bằng đường biển trên thế giới đi qua tuyến đường này.
Đây cũng là tuyến xuất khẩu dầu mỏ then chốt của thế giới, khi kết nối các nhà sản xuất dầu lớn nhất Vùng Vịnh như Ả rập Xê út, Iran, Iraq và UAE với Vịnh Oman và Biển Ả rập.
Bài tham khảo nguồn: Reuters, Wall Street Journal, AFP
