Từ "điểm lễ hội" sang "mạng lưới không gian văn hóa"
Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, Đà Nẵng không chỉ rộn ràng bởi sắc hoa, ánh đèn trang trí hay dòng người du xuân, mà còn cho thấy một diện mạo lễ hội khác so với nhiều năm trước.
Thay vì dồn các hoạt động văn hóa vào một vài điểm cố định, thành phố chủ động "trải" không gian Tết ra nhiều khu vực, từ trung tâm đến khu dân cư, từ thiết chế văn hóa lớn đến công viên, bờ sông và quảng trường địa phương.
Tại khu vực trung tâm thành phố, Hội Xuân Trưng Vương 2026 là ví dụ tiêu biểu cho cách tổ chức mới. Lần đầu tiên, Nhà hát Trưng Vương không chỉ là nơi biểu diễn nghệ thuật mà được thiết kế như một không gian hội xuân cộng đồng, mở cửa trong nhiều ngày liên tục.
Các hoạt động được bố trí đan xen, không còn ranh giới cứng giữa sân khấu và khán giả, giúp người tham gia vừa xem biểu diễn, vừa trực tiếp trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống.
Trẻ em được hướng dẫn gói bánh chưng, tô màu tranh Tết; người lớn tham gia làm lịch xuân, tìm hiểu sản phẩm thủ công địa phương. Nhiều gia đình lựa chọn ghé hội xuân theo từng khung giờ ngắn thay vì phải theo dõi trọn vẹn một chương trình kéo dài.
Không chỉ là điểm mua sắm ngày Tết, Hội xuân Trưng Vương còn dành nhiều không gian cho gia đình trải nghiệm hoạt động văn hóa và tham quan các sản phẩm đặc trưng của Đà Nẵng.
"Không khí giống Tết làng quê ngày trước, nhưng được tổ chức trong không gian hiện đại, gọn gàng và dễ tham gia", chị Trần Thị Mai, người dân quận Hải Châu, nhận xét.
Không gian lễ hội cũng được "nhẹ hóa" về hình thức. Thay vì các chương trình biểu diễn quy mô lớn, kéo dài hàng giờ, ban tổ chức bố trí nhiều hoạt động ngắn, linh hoạt, phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ và người cao tuổi. Người dân có thể đến, tham gia một phần hoạt động rồi rời đi mà không bị gián đoạn trải nghiệm.
Tại Bảo tàng Đà Nẵng, phiên chợ ngày Tết được tổ chức theo hướng không gian trải nghiệm thay vì đơn thuần là điểm mua sắm. Công chúng được tham gia trò chơi dân gian, xem trình diễn nghệ thuật, giao lưu với nghệ nhân và tìm hiểu phong tục Tết xưa.
Nhiều trẻ em thích thú tham gia các hoạt động trải nghiệm tại phiên chợ ngày Tết tổ chức trong không gian mở ở Bảo tàng Đà Nẵng.
Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng, cho biết cách làm này hướng đến mô hình "bảo tàng mở", đưa di sản ra khỏi không gian trưng bày tĩnh, gắn với đời sống đương đại và tiếp cận công chúng ở nhiều độ tuổi.
Bà Nguyễn Thị Hội An, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng chia sẻ, việc lựa chọn nhà hát, bảo tàng, công viên làm điểm tổ chức lễ hội nhằm tận dụng hạ tầng sẵn có, đồng thời đưa các thiết chế văn hóa đến gần hơn với sinh hoạt thường ngày của người dân.
Tết lan tỏa từ khu dân cư đến không gian ven sông
Không chỉ ở trung tâm, không khí Tết còn lan tỏa rõ nét tại các công viên, quảng trường địa phương và dọc bờ sông Hàn. Nhiều không gian Tết nhỏ được dựng lên với tiểu cảnh xuân, múa lân, xin chữ ông đồ và trò chơi dân gian. Không cần vé vào cổng hay đăng ký trước, người dân chỉ cần bước ra phố là có thể hòa mình vào không khí lễ hội.
Thay vì tập trung tại một điểm, các hoạt động hội xuân và không gian Tết được phân bổ về các phường, xã, tổ chức trong không gian mở.
"Không phải đi xa hay chen chúc ở trung tâm, chỉ cần xuống bờ sông là đã thấy Tết", ông Nguyễn Văn Hòa, 67 tuổi, chia sẻ khi cùng gia đình dạo xuân ven sông Hàn. Theo ông, việc tổ chức các hoạt động ngoài trời giúp nhiều thế hệ trong gia đình cùng tham gia, tạo cảm giác Tết gần gũi hơn.
Tại các xã, phường, nhiều lễ hội quy mô vừa như Tết dân gian An Hải, không gian Tết Việt hay rước mã khai xuân được tổ chức gọn nhẹ, bám sát đặc thù từng khu vực dân cư. Việc đưa hoạt động về cơ sở vừa góp phần gìn giữ phong tục truyền thống, vừa giảm áp lực tập trung đông người tại khu vực trung tâm trong những ngày cao điểm.
Trong khi đó, ở phường Thanh Khê, không gian Tết cổ truyền được tái hiện ngay trong khu dân cư. Các sân chơi Tết với cây nêu, mâm ngũ quả, tranh dân gian cùng những gian hàng nhỏ trưng bày sản vật địa phương trở thành điểm sinh hoạt quen thuộc mỗi buổi chiều. Song song đó, các ngày hội "Tết Việt" với thi gói bánh chưng, trang trí không gian xuân và biểu diễn văn nghệ thu hút đông đảo gia đình và người cao tuổi tham gia.
Các không gian check-in Tết vẫn luôn là nơi thu hút đông du khách, người dân.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho hay, việc đa dạng hóa không gian và hình thức tổ chức giúp Tết trở nên gần gũi với đời sống hơn. Lễ hội không chỉ để xem mà để người dân cùng tham gia, cùng tạo nên không khí Tết. Khi cộng đồng là chủ thể, giá trị văn hóa sẽ được gìn giữ bền vững.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, tham gia trải nghiệm các không gian Tết.
Trong định hướng phát triển du lịch bền vững, cách làm này cũng góp phần kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Thay vì chỉ tham quan danh thắng, du khách có thể dễ dàng hòa mình vào sinh hoạt Tết của người dân địa phương, từ trung tâm đến khu dân cư.
Từ các hội xuân cộng đồng đến không gian Tết ven sông, Đà Nẵng đang định hình một cách đón Tết cởi mở, phân tán và lấy người dân làm trung tâm, nơi mùa xuân lan tỏa trong từng góc phố và nhịp sống đô thị.
