Theo hãng thông tấn Mehr News Agency của Iran, ngay từ những giờ đầu của Chiến dịch quân sự chống lại Iran, chính quyền Tổng thống Trump đã nỗ lực thiết lập một câu chuyện về chiến thắng quyết định, mang tính lịch sử.
Trong một loạt bài phát biểu trên toàn quốc, ông Trump tuyên bố chương trình hạt nhân của Iran đã bị phá hủy hoàn toàn, Bộ chỉ huy Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) bị tê liệt, Hải quân Iran bị xóa sổ, không quân bị tiêu diệt và tên lửa đạn đạo của nước này gần như đã hoàn thiện hoặc bị phá hủy.
3 tháng trôi qua, các đánh giá tình báo nội bộ của Mỹ, các đánh giá vệ tinh độc lập, dữ liệu kinh tế toàn cầu và các cuộc thăm dò dư luận trong nước cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác.
Dựa trên các nguồn tin đáng tin cậy của phương Tây và quốc tế, phân tích này xem xét 6 lĩnh vực mà các mục tiêu đã nêu của cuộc chiến không đạt được và trong một số trường hợp đã tạo ra kết quả trái ngược hoàn toàn với lợi ích của Mỹ.
Thất bại hạt nhân: Chỉ là sự trì hoãn, không phải phá hủy
Lý do chính dẫn đến cuộc chiến là để ngăn chặn Iran sở hữu khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân. Ông Trump tuyên bố các địa điểm Natanz, Fordow và Isfahan đã bị phá hủy hoàn toàn.
Tuy nhiên, một đánh giá ban đầu được xếp loại mật của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ và các báo cáo vệ tinh sau đó cho thấy thiệt hại chủ yếu chỉ giới hạn ở các công trình trên mặt đất, các điểm vào và các cơ sở hỗ trợ.
Các khu vực ngầm quan trọng và các máy ly tâm tiên tiến về cơ bản vẫn còn nguyên vẹn. Chương trình làm giàu uranium đã bị trì hoãn từ 6 đến 18 tháng, chứ không bị xóa bỏ hoàn toàn.
Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi tuyên bố rằng ông không thể xác định được nguồn gốc của khoảng 400kg uranium được làm giàu đến độ tinh khiết 60%.
Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance công khai thừa nhận Mỹ không biết chính xác vị trí của số uranium này.
Eo biển Hormuz: Một vũ khí kinh tế chiến lược của Iran
Theo Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, sai lầm chiến lược lớn nhất của Mỹ là trao cho Iran thứ mà ông mô tả là "vũ khí kinh tế hủy diệt hàng loạt".
Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, Iran đã kiểm soát hoạt động của eo biển Hormuz. Ngay cả sau một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, việc vận chuyển tàu thuyền vẫn tiếp tục dưới những hạn chế nghiêm ngặt và chi phí bổ sung.
Cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz nhanh chóng trở thành một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, được các nhà phân tích so sánh với cuộc khủng hoảng kênh đào Suez năm 1956.
Cú sốc kinh tế đối với Mỹ và thế giới
Tác động của chiến tranh đến các hộ gia đình Mỹ bình thường rất trực tiếp và nhanh chóng. Giá dầu thô tăng từ khoảng 67 USD lên trên 110 đến 120 USD vào những thời điểm cao điểm, tăng tới 80%.
Giá xăng vượt quá 5 USD/gallon ở một số tiểu bang của Mỹ. Giá vé máy bay tăng khoảng 20%. Lạm phát chuỗi cung ứng năng lượng làm gia tăng áp lực lên các hộ gia đình trên nhiều quốc gia.
Các nhà kinh tế và Trung tâm Tiến bộ Mỹ cảnh báo việc giá cả trở lại mức trước chiến tranh sẽ diễn ra chậm và không hoàn toàn. Điều này đặc biệt gây bất lợi cho ông Trump, người từng coi giá xăng dưới 3 USD là một thành tựu kinh tế nổi bật trước chiến tranh.
Hậu quả chính trị: Tỷ lệ ủng hộ giảm mạnh
Cuộc chiến nhanh chóng trở thành một cuộc khủng hoảng chính trị bên trong nước Mỹ. Một cuộc thăm dò của Reuters vào tháng 4/2026 cho thấy tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump ở mức 34 đến 36%.
Các cuộc khảo sát của AP-NORC và Strength in Numbers cho thấy tỷ lệ ủng hộ khoảng 33 đến 35%. Chỉ có 34% người Mỹ ủng hộ quyết định phát động hành động quân sự.
Tỷ lệ ủng hộ về kinh tế của ông Trump giảm mạnh xuống khoảng 23 đến 25%. Phần lớn cử tri, bao gồm cả những người độc lập, đánh giá cuộc chiến là "quyết định sai lầm" mà các mục tiêu đã không đạt được.
Mâu thuẫn trong các tuyên bố
Hãng Al Jazeera và các hãng truyền thông khác đã ghi lại chi tiết khoảng cách giữa tuyên bố chiến thắng của ông Trump và thực tế có thể quan sát được.
Trong khi Tổng thống Trump nói về "chiến thắng hoàn toàn" và "một thỏa thuận sắp đạt được", cấu trúc quyền lực của Iran vẫn còn nguyên vẹn, việc làm giàu uranium vẫn tiếp tục, quyền kiểm soát mới đối với eo biển Hormuz đã được thiết lập và kho dự trữ uranium vẫn chưa được bàn giao.
Sự mâu thuẫn này đã làm tổn hại nghiêm trọng đến uy tín trong lời nói của chính quyền Tổng thống Trump về cuộc chiến với Iran.
Những thất bại trong kế hoạch
Các nhà phân tích Mỹ đã thẳng thắn chỉ ra những thất bại trong kế hoạch. Các nhà báo của New York Times và CNN đưa tin rằng chính quyền ông Trump không có chiến lược rõ ràng nào để chấm dứt chiến tranh hoặc quản lý hậu quả kinh tế của nó ngay từ đầu.
Các chuyên gia quân sự đánh giá khả năng phục hồi của Iran, việc sử dụng hiệu quả chiến tranh bất đối xứng và sự ủng hộ ngầm của Nga và Trung Quốc đã vượt quá dự báo của Lầu Năm Góc.
Ba trụ cột được dùng để biện minh cho cuộc chiến - phá hủy chương trình hạt nhân, mở lại an toàn eo biển Hormuz và củng cố vị thế kinh tế của Mỹ - hoặc đã không đạt được hoặc đã tạo ra kết quả ngược lại so với dự định.
Iran bất chấp những thiệt hại thực tế, đã thể hiện khả năng phục hồi, tạo ra đòn bẩy mới và làm thất bại các mục tiêu của Mỹ trên hầu hết mọi lĩnh vực.
Trong khi đó, Mỹ phải trả những tổn thất khổng lồ về quân sự, kinh tế và chính trị, còn các đối thủ toàn cầu của họ là Nga và Trung Quốc đã lợi dụng cuộc khủng hoảng để củng cố vị thế của chính mình.
