Thành phố Thanh Dương, tỉnh Cam Túc được mệnh danh là "cao nguyên Hoàng Thổ đầu tiên của Trung Quốc". Thành phố này từng là trung tâm của mỏ dầu Trường Khánh, nơi dầu mỏ chảy ngầm được vận chuyển liên tục đến khắp mọi miền đất nước. Nhưng giờ đây, một hình thức khai thác khác đang âm thầm diễn ra trên mảnh đất này.
Từ mỏ dầu đến thị trấn token
Token là đơn vị thông tin nhỏ nhất được xử lý bởi các mô hình AI. Mỗi câu hỏi, mỗi lần tạo ra câu hỏi, mỗi tương tác và mỗi lập luận đều cần đến token. Giống như dầu mỏ là huyết mạch của ngành công nghiệp, token được coi là nhiên liệu cơ bản nhất cho sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.
"Nếu bạn chụp ảnh trên bãi biển ở đâu đó và cần sử dụng trí tuệ nhân tạo để chỉnh sửa ảnh, sức mạnh tính toán được sử dụng có thể đến từ đây", một đại diện của khu vực cho biết.
Khi bạn sửa ảnh bằng ứng dụng, các lệnh chỉnh sửa của bạn sẽ ngay lập tức được chia nhỏ thành các mã thông báo và gửi đến Thanh Dương, Cam Túc. Các máy chủ nhanh chóng hoàn thành các phép tính và sau đó gửi các mã thông báo chứa kết quả chỉnh sửa trở lại điện thoại của bạn.
Đằng sau vài giây xử lý lệnh đó, một khoản phí vô hình đang lưu chuyển thông qua các token. Ứng dụng chỉnh sửa ảnh trả phí sức mạnh tính toán cho các nhà cung cấp dịch vụ mô hình lớn, và tiêu chuẩn định giá cho khoản phí này là số lượng token đã sử dụng.
Sau đó, nhà sản xuất mô hình lớn sẽ trích một phần doanh thu này cho trung tâm dữ liệu ở Thanh Dương. Số tiền này cuối cùng sẽ được sử dụng để thanh toán hóa đơn tiền điện, tiền thuê tủ rack, khấu hao máy chủ và tiền lương của các kỹ sư bảo trì cho trung tâm dữ liệu.
Theo các báo cáo, nhiều yêu cầu suy luận cho các mô hình lớn như Qianwen của Alibaba, Zhipu Qingyan, Kimi và DeepSeek được thực hiện trên các máy chủ ở Thanh Dương. Điều này không chỉ giới hạn ở Trung Quốc mà còn vươn tới Bắc Mỹ, châu Âu và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Hoạt động ở nước ngoài của các công ty như DeepSeek, Minimax và Meitu cũng dựa vào sức mạnh tính toán của Thanh Dương.
Năm 2022, Trung Quốc đã khởi động dự án "Dữ liệu phía Đông, Điện toán phía Tây", trong đó Thanh Dương là một trong tám trung tâm mạng lưới điện toán tích hợp quốc gia. Trong số tám trung tâm này, năm trung tâm tập trung ở khu vực phía Tây.
Dữ liệu cho thấy đến cuối năm 2025, quy mô điện toán thông minh tổng thể của Trung Quốc sẽ đạt 1,59 triệu PFlops.Trong số đó, tám trung tâm quốc gia (bao gồm mười cụm) đã xây dựng quy mô tính toán lên tới 1,388 triệu PFlops, chiếm hơn 80% tổng số quốc gia. Sức mạnh tính toán khổng lồ này phục vụ nhu cầu tính toán to lớn của đất nước và thậm chí cả thế giới, từ đào tạo trí tuệ nhân tạo đến các ứng dụng hàng ngày.
“Nhà máy token” đang thay đổi không chỉ ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo
Vào ngày 19/3, người sáng lập Tesla, Elon Musk, đã công khai dự đoán của mình về cuộc đua trí tuệ nhân tạo trên nền tảng mạng xã hội X: "Google sẽ thắng cuộc đua AI ở phương Tây, Trung Quốc sẽ thắng cuộc đua trên Trái đất, và SpaceX sẽ thắng cuộc đua AI trong không gian." Nhiều người tin rằng dự đoán của Musk không phải là không có cơ sở. Trước đó, trong một podcast, ông đã giải thích lý do của mình: "Trung Quốc sẽ sản xuất nhiều điện hơn bất kỳ quốc gia nào khác và có thể sẽ có nhiều chip hơn. Dựa trên xu hướng hiện tại, Trung Quốc sẽ vượt xa phần còn lại của thế giới trong lĩnh vực điện toán trí tuệ nhân tạo."
Musk tin rằng Trung Quốc sẽ thắng trong cuộc cạnh tranh về trí tuệ nhân tạo vì nền tảng của AI là năng lượng. Trung Quốc có lợi thế rõ ràng về chi phí điện. Ngay cả khi các mô hình không quá thông minh, miễn là chúng đủ dùng và rẻ, chúng có thể cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Tờ Financial Times lấy ví dụ mô hình Claude Sonnet 4.5 của Anthropic có giá khoảng 15 USD cho mỗi triệu token. Một nhà phát triển cho biết, nếu chỉ dựa vào Claude, chi phí hàng ngày có thể lên tới 900 USD. Ngược lại, các công ty Trung Quốc đang tận dụng khả năng sản xuất token với chi phí thấp. Moonshot (một công ty mô hình quy mô lớn của Trung Quốc) có giá từ 2 đến 3 USD cho mỗi triệu token. Khoảng cách này đã nhanh chóng tạo ra áp lực về chi phí cho các nhà phát triển trên toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn công nghệ của họ.
Trung Quốc, dựa vào chi phí năng lượng thấp hơn và đầu tư quy mô lớn vào năng lượng tái tạo, đã giảm đáng kể chi phí điện toán, mang lại cho nước này lợi thế cạnh tranh độc đáo trong sản xuất token. Một số chuyên gia thậm chí còn tin rằng về lâu dài, giá token vẫn còn dư địa để giảm đáng kể. Điều này là do logic cơ bản thúc đẩy việc giảm giá vẫn không thay đổi: sức mạnh tính toán của chip đang tăng lên, hiệu quả của mô hình đang được cải thiện và hiệu ứng quy mô của cơ sở hạ tầng đang tích lũy.
Khi một quốc gia bắt đầu xuất khẩu ‘trí tuệ có thể gọi được’, họ không chỉ xuất khẩu phần mềm mà còn cả năng lực sản xuất mới. Một khi mục tiêu này đạt được, các ngành công nghiệp mà nó thúc đẩy sẽ mở rộng ra xa hơn cả bản thân trí tuệ nhân tạo. Đầu tiên sẽ là cơ sở hạ tầng cứng, bao gồm năng lượng, trung tâm dữ liệu và thiết bị mạng, tất cả đều sẽ trải qua sự mở rộng. Tiếp theo, cơ sở hạ tầng mềm sẽ được kích hoạt, với hệ điều hành, khung biên dịch và phần mềm công nghiệp dẫn đến một thời kỳ thịnh vượng sâu rộng. Lớp tăng trưởng thứ ba sẽ thực sự biến đổi nền kinh tế bao gồm viết lại quy trình sản xuất, đẩy nhanh nghiên cứu và phát triển, và tự động hóa dịch vụ khách hàng.
