Ảnh vệ tinh cho thấy hai tàu áp sát nhau trên vùng biển ngoài khơi Oman, ngày 9/6. (Ảnh: SPOT © CNES 2026)
Chiến dịch này diễn ra ở khu vực rìa eo biển Hormuz và áp dụng phương thức trung chuyển mà Iran sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt.
Reuters dẫn nhiều nguồn tin am hiểu tình hình cho biết, hai địa điểm diễn ra các vụ chuyển tải dầu bí mật mà lực lượng Mỹ giám sát là ngoài khơi TP. Fujairah thuộc UAE và ngoài khơi cảng Sohar của Oman. Dữ liệu vận tải biển và ảnh vệ tinh cho thấy hoạt động bắt đầu từ đầu tháng 5 và đã có ít nhất 92 tàu tham gia.
Mới đây nhất vào ngày 11/6, ảnh vệ tinh cho thấy 17 cặp tàu đang đồng thời thực hiện chuyển dầu tại hai địa điểm này.
Chiếc trực thăng Apache bị Iran bắn hạ ngày 9/6 cũng tham gia nhiệm vụ này, các nguồn tin cho biết. Ảnh vệ tinh cho thấy sáu cặp tàu chở dầu tập trung ở khu vực nhỏ ngoài khơi cảng Sohar vào ngày chiếc Apache bị bắn hạ.
Theo nhiều nguồn tin, toàn bộ hoạt động chuyển dầu do quân đội Mỹ kiểm soát.
Các tàu chở dầu phải đến một điểm tập kết trước khi vào eo biển, sau đó khởi hành cách nhau để duy trì khoảng cách từ 3.000 - 4.000m. Ảnh vệ tinh và lời kể của các nguồn tin cho thấy các tàu tắt thiết bị phát tín hiệu định vị và giảm ánh sáng.
Một loạt điểm trung chuyển được thiết lập để quân đội Mỹ theo dõi hoạt động của các tàu tham gia.
Khi đi qua eo biển và vượt khỏi khu vực mà Iran tuyên bố kiểm soát, các tàu chở dầu sẽ áp sát tàu nhận hàng để chuyển dầu sang. Quá trình này kéo dài từ 24 - 40 giờ. Sau đó, các tàu rỗng quay lại eo biển, còn các tàu nhận dầu tiếp tục hành trình.
Trả lời câu hỏi của Reuters , 1 quan chức quốc phòng Mỹ khẳng định không có lực lượng nào thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tham gia hoạt động chuyển tải dầu trên biển.
Quy mô của hoạt động chuyển dầu từ tàu sang tàu, cách thức vận hành cũng như vai trò của chiếc Apache chưa từng được công bố trước đây. Nhà Trắng không trả lời đề nghị bình luận.
Hai địa điểm chuyển dầu này nằm trong vịnh Oman, gần lối ra của eo biển Hormuz, sát ranh giới do Cơ quan Quản lý eo biển vịnh Ba Tư - một cơ quan mới được Iran thành lập để quản lý eo biển Hormuz - thiết lập. Các tàu không tuân thủ chỉ thị của Iran có nguy cơ bị Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tấn công bằng máy bay không người lái hoặc tên lửa.
Trong thời gian diễn ra chiến dịch do Mỹ dẫn đầu, cảng Fujairah nhiều lần bị Iran tấn công. Cuối tuần qua, theo tổ chức quản lý rủi ro hàng hải Vanguard của Anh, “vật thể bay chưa xác định” đã đánh trúng 1 tàu chở dầu ngoài khơi Oman. Vanguard cho biết thủy thủ đoàn an toàn, cú va chạm gây rò rỉ một phần hàng hóa nhưng không gây thiệt hại môi trường. Tổ chức này không xác nhận liệu con tàu có tham gia hoạt động chuyển tải dầu hay không.
Iran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz không lâu sau khi Mỹ và Israel triển khai chiến dịch không kích ngày 28/2, gây ra tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng nghiêm trọng.
Các hoạt động chuyển dầu từ tàu sang tàu có vẻ là một phần trong nỗ lực của Mỹ nhằm duy trì nguồn dầu từ vùng Vịnh.
Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, Tổng thống Donald Trump cho biết eo biển Hormuz sẽ được mở lại từ ngày 19/6, nhưng các chi tiết của thỏa thuận vẫn chưa được công bố.
