Hai kỹ sư làm việc cho Katalyst Space đứng cạnh tàu vũ trụ của họ bên trong SES (Máy mô phỏng môi trường không gian) tại Trung tâm không gian Goddard của NASA ở Greenbelt, Maryland, ngày 17/4. (Ảnh: NASA/AP)
Ngày 3/7 (giờ Mỹ), tập đoàn Northrop Grumman phóng tàu vũ trụ Link của hãng Katalyst Space Technologies từ quần đảo Marshall ở Thái Bình Dương. Tên lửa Pegasus đưa tàu Link lên quỹ đạo để tiếp cận và dự kiến sau khoảng 1 tháng nữa sẽ bắt được đài quan sát Swift của NASA.
Được phóng từ năm 2004, kính thiên văn Swift đang giảm độ cao nhanh hơn bao giờ hết do tác động của các trận bão Mặt trời gần đây.
NASA đã chi 30 triệu USD cho Katalyst để thực hiện nhiệm vụ bắt giữ và nâng quỹ đạo của kính thiên văn, giúp nó tiếp tục quan sát những vụ nổ mạnh nhất trong vũ trụ, như các vụ bùng nổ tia gamma và ngôi sao phát nổ.
Nếu mọi việc diễn ra thuận lợi, Swift có thể hoạt động trở lại vào tháng 9. Hiện các hoạt động quan sát đã tạm dừng, nhằm duy trì quỹ đạo của kính thiên văn lâu nhất có thể.
Trong vài năm tới, kính thiên văn Hubble của NASA cũng có thể trở thành đối tượng của sứ mệnh cứu hộ tương tự. Hubble đang dần mất độ cao do lực cản khí quyển gia tăng, hệ quả từ các đợt bùng phát hoạt động của Mặt trời.
Swift - nặng khoảng 1,6 tấn - đang quay quanh Trái đất ở độ cao khoảng 360km. Mục tiêu của Katalyst là nâng quỹ đạo của kính thêm 240km, đưa nó trở lại độ cao ban đầu. Các động cơ đẩy của tàu Link sẽ hoạt động từ từ để nâng quỹ đạo Swift, tránh gây rung lắc mạnh có thể ảnh hưởng đến kính thiên văn.
Katalyst chỉ mất 9 tháng để chuẩn bị toàn bộ sứ mệnh. NASA yêu cầu triển khai khẩn cấp vì nếu chậm đến mùa thu, Swift sẽ xuống quá thấp và không còn khả năng cứu được. Nếu không được nâng quỹ đạo, kính thiên văn này dự kiến sẽ lao trở lại khí quyển Trái đất và cháy rụi vào tháng 10.
Điều kiện thời tiết xấu và một số vấn đề kỹ thuật đã khiến vụ phóng tàu Link phải hoãn nhiều lần vào phút chót.
“Đây là sứ mệnh có rủi ro cao nhưng kết quả cũng rất xứng đáng”, Giám đốc điều hành Katalyst Space Ghonhee Lee phát biểu trước giờ phóng.
“Nguy cơ lớn nhất luôn là chúng tôi không thể phóng tàu và để Swift bốc cháy trong khí quyển. Vì vậy, chúng tôi luôn nỗ lực tránh kịch bản đó, và cả đội ngũ đã làm được điều này”, ông cho biết.
