Giá dầu tăng cao đang làm suy yếu những nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm kìm hãm hạm đội tàu chở dầu bị trừng phạt của Nga.
Nhu cầu đối với dầu Nga tăng cao do xung đột ở Trung Đông và căng thẳng quanh eo biển Hormuz làm thắt chặt nguồn cung toàn cầu, đẩy giá dầu thô chuẩn lên trên 100 USD/thùng vào 9/3.
Điều này có nguy cơ làm suy yếu nỗ lực của EU nhằm chặn đứng nguồn tiền của Moscow cho cuộc chiến ở Ukraine.
Các nước EU đã trừng phạt hàng trăm tàu chở dầu và đang cân nhắc các biện pháp mới nhằm vào bảo hiểm, thuyền viên và các dịch vụ hàng hải khác. Mục tiêu là khiến đội tàu ngầm ngày càng tốn kém và khó vận hành hơn.
Tuy nhiên, thị trường dầu mỏ thắt chặt hơn đồng nghĩa với việc khách hàng vẫn có thể sẵn sàng mua dầu thô Nga. Khi giá tăng, động lực tài chính để mua được dầu thô Nga càng lớn, bù đắp cho những rủi ro và chi phí cao hơn liên quan đến các tàu bị trừng phạt.
Nga hiện là một trong số ít các nhà sản xuất dầu lớn không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi chiến tranh Iran và mạng lưới vận chuyển của nước này hoàn toàn có thể tránh được khu vực này. Nga xuất khẩu 5 triệu thùng dầu mỗi ngày, đủ để bù đắp cho 1/4 trong số 20 triệu thùng dầu mỗi ngày hiện đang bị tồn đọng ở vùng Vịnh.
Nhu cầu đối với dầu Nga dự kiến sẽ được thúc đẩy bởi các quốc gia châu Á như Trung Quốc và Ấn Độ – vốn cũng phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Đông.
Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ được cho là đã bắt đầu mua thêm dầu Nga sau khi Mỹ tạm thời nới lỏng hạn chế, mở đường cho New Delhi nối lại nhập khẩu dầu Nga vào tuần trước.
Theo Vaibhav Raghunandan, nhà phân tích quan hệ EU-Nga tại Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, Ấn Độ nhập khẩu trung bình 10 triệu tấn dầu thô mỗi tháng qua eo biển Hormuz. “Ngay cả khi chỉ một nửa lượng này được thay thế bằng dầu Nga, điều đó cũng sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ cho Điện Kremlin”, ông nói.
Động thái này diễn ra sau khi hàng triệu thùng dầu bị mắc kẹt trên biển vào tuần trước do căng thẳng leo thang làm tắc nghẽn eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải quan trọng, vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Trong khi đó, theo ước tính của Raghunandan, hiện có khoảng 1,3 tỷ euro (1,5 tỷ USD) dầu thô của Nga đang trên biển tìm người mua.
Các biện pháp trừng phạt bị đình trệ
Tình trạng khan hiếm hàng hóa trên thị trường cũng diễn ra vào thời điểm khó khăn đối với Brussels. EU đang cố gắng thúc đẩy một gói trừng phạt mới nhằm siết chặt các hạn chế đối với hạm đội ngầm của Nga. Nhưng đề xuất này đang bị đình trệ sau khi Hungary phủ quyết kế hoạch.
Hạm đội ngầm bao gồm hàng trăm tàu chở dầu cũ kỹ được sử dụng để vận chuyển dầu thô của Nga, lách lệnh trừng phạt của phương Tây.
Tuần trước, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, Kaja Kallas, cảnh báo: “Giá dầu tăng có lợi cho Nga trong việc tài trợ cho cuộc chiến tại Ukraine”.
Malte Humpert, người sáng lập và nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Bắc Cực, cho biết cuộc xung đột kéo dài giữa Iran và Mỹ có thể sẽ có lợi cho Moscow nhờ giá năng lượng lên cao.
“Câu hỏi đặt ra là tình hình eo biển Hormuz sẽ kéo dài bao lâu. Nếu chuyện này kết thúc trong một tuần, thì ảnh hưởng có lẽ là không đáng kể. Nếu nó tiếp diễn trong vài tuần… đặc biệt là khi chúng ta bước vào những tháng hè, đó là thời điểm xuất khẩu từ Nga thực sự tăng trở lại”, Humpert nói.
Humpert lập luận rằng sự gián đoạn nguồn cung “luôn có lợi cho người bán nào có thể giao hàng đúng hạn, đáng tin cậy và với giá chiết khấu.”
Ấn Độ là một trong những khách hàng mua dầu thô của Nga kể từ khi xung đột ở Ukraine bắt đầu, mặc dù lượng mua gần đây đã giảm do áp lực từ Washington.
Trước đó, các cảng của Ấn Độ đã trở thành điểm đến chính cho các tàu chở dầu thô của Nga vốn bị cấm vào thị trường phương Tây do lệnh trừng phạt.
Theo Politico
