Vấn nạn quay lén
Việc quay lén phim điện ảnh và phát tán trái phép trên các nền tảng mạng xã hội đang gây nhức nhối ở thị trường phim Việt những năm qua. Nhiều đạo diễn, nhà sản xuất lên tiếng cầu cứu hoặc có các động thái mạnh tay song sự việc vẫn tái diễn.
Mới đây, vào sáng 21/2 (mùng 5 Tết), tức là sau 4 ngày phim Thỏ ơi chính thức khởi chiếu, Trấn Thành đã đăng tải bài viết kêu gọi khán giả không tiết lộ nội dung phim khi tác phẩm đang chiếu rạp. Nam nghệ sĩ bày tỏ sự lo lắng trước tình trạng một số người đăng tải đoạn kết, các tình tiết quan trọng của phim hoặc quay lén trong rạp rồi chia sẻ lên mạng xã hội.
Anh viết: "Tôi xin mọi người đừng đăng cái kết phim, những đoạn tình tiết quan trọng hay quay lén trong rạp mà tội chúng tôi. Xin hãy dành sự tinh khôi cho những khán giả chưa vào rạp để họ có trải nghiệm trọn vẹn nhất. Xin hãy thương cho công sức lao động của rất nhiều con người trong một bộ phim".
Ngoài Thỏ ơi, các phim chiếu Tết như Nhà ba tôi một phòng, Báu vật trời cho và Mùi phở cũng rơi vào tình trạng bị quay lén, cắt ghép và phát tán nhiều phân đoạn trên các nền tảng mạng xã hội.
Trước đó, năm 2025, bộ phim bom tấn Mưa đỏ do Đặng Thái Huyền thực hiện cũng từng trở thành “nạn nhân” của hành động quay lén, với hàng loạt clip ngoài rạp bị đăng tải dày đặc, thậm chí có tài khoản chia sẻ liên tiếp hàng chục đoạn phim.
NSƯT Đặng Thái Huyền kêu gọi khán giả không tiết lộ nội dung, không chia sẻ những cảnh quan trọng lên mạng xã hội.
Nhiều năm qua, vấn nạn quay trộm trong rạp rồi tung lên mạng xã hội đã trở thành nỗi ám ảnh của thị trường phim Việt. Theo báo , Cục trưởng Đặng Trần Cường cho rằng hành vi này không chỉ gây thiệt hại kinh tế trực tiếp, khiến nhà sản xuất khó thu hồi vốn mà còn làm thui chột động lực sáng tạo.
Việc phim bị phát tán trái phép chỉ sau vài giờ công chiếu không chỉ là câu chuyện của một bộ phim, mà còn làm xấu đi hình ảnh ngành công nghiệp văn hóa quốc gia, khiến các nhà đầu tư quốc tế e ngại khi tham gia thị trường Việt Nam. Ngoài ra, việc khán giả xem các bản quay lén chất lượng thấp sẽ làm sai lệch cảm quan thẩm mỹ, gây suy giảm niềm tin vào điện ảnh nước nhà.
Cơ quan chức năng vào cuộc
Người đứng đầu Cục Điện ảnh nhấn mạnh, cuộc chiến chống phim lậu cần sự chung tay của hai đơn vị trung gian then chốt.
Các cụm rạp chiếu phim là tuyến đầu ngăn chặn hành vi vi phạm. Nhà rạp có trách nhiệm tăng cường nhân sự giám sát, sử dụng biện pháp kỹ thuật phát hiện thiết bị quay lén và phổ biến quy định pháp luật trước mỗi suất chiếu. Khi có sự cố, rạp phải cung cấp dữ liệu camera để phối hợp xác minh.
Các nền tảng mạng xã hội là nơi phát tán phim lậu với tốc độ chóng mặt. Các nền tảng (đặc biệt là xuyên biên giới) bắt buộc phải có cơ chế tiếp nhận yêu cầu gỡ bỏ nhanh chóng và chủ động dùng công nghệ nhận diện để chặn đứng nội dung vi phạm ngay từ đầu.
Dù pháp luật đã có chế tài nhưng việc xử lý triệt để vẫn gặp nhiều rào cản như đối tượng vi phạm thường dùng tài khoản ẩn danh, máy chủ đặt ở nước ngoài, cắt nhỏ video để lách luật. Việc truy vết chủ thể trong môi trường rạp tối hay không gian mạng phức tạp đòi hỏi nhiều thời gian và sự phối hợp liên ngành.
Một bộ phận khán giả vẫn hồn nhiên cho rằng việc quay vài đoạn phim chia sẻ cho bạn bè là bình thường, mà không biết đó là hành vi xâm hại nghiêm trọng đến công sức của hàng trăm người trong ê-kíp.
Theo Docnhanh, trong giai đoạn tới, Cục Điện ảnh dự kiến sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp then chốt nhằm thắt chặt quản lý và bảo vệ bản quyền tác phẩm. Trước hết, đơn vị sẽ tập trung rà soát và hoàn thiện hệ thống chính sách, từ đó đề xuất những quy định pháp lý rõ ràng, có tính khả thi cao hơn nhằm xác định cụ thể trách nhiệm của các bên liên quan.
Bên cạnh đó, một cơ chế phản ứng nhanh hoạt động 24/7 sẽ được thiết lập để tiếp nhận thông tin kịp thời, giúp gỡ bỏ các nội dung vi phạm trên không gian mạng một cách sớm nhất, từ đó giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế cho các nhà sản xuất.
Song song với các biện pháp kỹ thuật và pháp lý, Cục cũng đẩy mạnh công tác phối hợp với các cơ quan báo chí và hệ thống giáo dục để triển khai các chiến dịch truyền thông sâu rộng, nhằm nâng cao nhận thức xã hội, hình thành thói quen xem phim văn minh và xây dựng văn hóa tôn trọng bản quyền trong cộng đồng.
"Nếu làm tốt khâu phòng ngừa tại rạp và phản ứng nhanh trên không gian mạng, tình trạng này hoàn toàn có thể kiểm soát được", Cục trưởng khẳng định.
Không cần xếp hàng, người mua vàng ngày vía Thần Tài dùng cách này lấy nhanh hơnĐỌC NGAYTrước thực trạng này, Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường cho biết, ở góc độ quản lý Nhà nước, Cục xác định đây là vấn đề không thể xử lý theo từng vụ việc riêng lẻ, mà phải tiếp cận một cách đồng bộ và lâu dài, với mục tiêu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ môi trường sáng tạo và phát triển bền vững thị trường điện ảnh. Thời gian tới, Cục Điện ảnh sẽ vào cuộc, phối hợp xử lý vi phạm.
"Mục tiêu của Cục Điện ảnh là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà sáng tạo, đồng thời xây dựng một môi trường thưởng thức điện ảnh văn minh, tôn trọng bản quyền", người đứng đầu Cục Điện ảnh trao đổi với Tri Thức.
Quỳnh Chi (t/h)
