Collin Martin, Giám đốc nghiên cứu và chiến lược trái phiếu tại Trung tâm Nghiên cứu Tài chính Schwab, nhận định rằng nếu chỉ nhìn vào các dữ liệu kinh tế hiện tại, Fed hoàn toàn có cơ sở để cân nhắc nâng lãi suất ngay từ bây giờ.
Theo ông, lạm phát tại Mỹ đã duy trì ở mức cao suốt hơn 5 năm và thậm chí đang diễn biến theo hướng bất lợi. Trong khi đó, những yếu tố có thể thúc đẩy Fed chuyển sang lập trường cứng rắn hơn đang ngày càng rõ nét, bất chấp việc Tổng thống Donald Trump tiếp tục gây sức ép yêu cầu ngân hàng trung ương nới lỏng chính sách tiền tệ.
Những thay đổi trong kỳ vọng thị trường diễn ra rất nhanh sau báo cáo việc làm tháng 5. Số lượng việc làm mới tạo ra vượt xa mọi dự báo, khiến lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng mạnh và buộc các nhà giao dịch phải điều chỉnh lại đánh giá về đường đi của lãi suất. Hiện thị trường đã phản ánh đầy đủ khả năng Fed tăng thêm 0,25 điểm phần trăm trước cuối năm.
Dù vậy, Martin cho rằng kịch bản cơ sở vẫn là Fed duy trì lãi suất ở mức hiện tại trong thời gian dài để quan sát thêm dữ liệu. Tuy nhiên, báo cáo việc làm mạnh bất ngờ vừa qua đã khiến rào cản đối với một đợt tăng lãi suất tiếp theo giảm đáng kể.
Cuộc họp chính sách ngày 16-17/6 cũng đánh dấu lần đầu tiên Kevin Warsh chủ trì Fed sau khi tiếp quản vị trí từ Jerome Powell. Nhiều chuyên gia dự báo đây sẽ là thời điểm Fed chính thức từ bỏ thiên hướng nới lỏng đã duy trì từ cuối năm 2025.
Một bước đi đầu tiên có thể là chuyển lập trường từ “thiên về cắt giảm lãi suất” sang “trung lập”. Nếu cuộc xung đột tại Iran tiếp tục kéo dài, làm giá năng lượng duy trì ở mức cao và thị trường lao động tiếp tục ổn định, Fed thậm chí có thể tiến xa hơn sang lập trường “diều hâu”, tức sẵn sàng nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát.
Tuy nhiên, giới phân tích không cho rằng Fed sẽ khởi động một chu kỳ tăng lãi suất quy mô lớn giống giai đoạn 2022-2023. Kịch bản được nhắc đến nhiều nhất hiện nay là một hoặc hai đợt tăng lãi suất mang tính điều chỉnh trong năm 2026.
Những tín hiệu từ các quan chức Fed gần đây cũng cho thấy sự thay đổi trong tư duy chính sách. Thống đốc Christopher Waller phát biểu tại Frankfurt hồi cuối tháng 5 rằng thị trường lao động Mỹ đã ổn định hơn nhiều so với trước. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp, trong khi các dữ liệu việc làm liên tiếp cho thấy khả năng chống chịu đáng kể của nền kinh tế.
Tuy nhiên, giá năng lượng và hàng hóa tăng cao đang đẩy lạm phát đi chệch hướng. Theo ông Waller, lạm phát hiện “không đi đúng hướng” và Fed nên loại bỏ ngôn ngữ hàm ý rằng bước đi tiếp theo chắc chắn là cắt giảm lãi suất. Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh điều đó không đồng nghĩa với việc Fed sẽ lập tức nâng lãi suất trong ngắn hạn.
Kể từ phát biểu đó, những dữ liệu mới tiếp tục củng cố quan điểm thận trọng. Báo cáo việc làm tháng 5 cho thấy hoạt động tuyển dụng vẫn mạnh mẽ, trong khi tình trạng gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông chưa có dấu hiệu được giải quyết.
Hiện các nhà đầu tư trên thị trường hợp đồng tương lai lãi suất cho rằng nếu Fed hành động, thời điểm dễ xảy ra nhất sẽ là các cuộc họp tháng 9 hoặc tháng 10.
Bài toán lớn nhất đối với Fed vẫn là lạm phát. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 ghi nhận lạm phát toàn phần ở mức 3,8%, còn lạm phát lõi ở mức 2,8%, đều cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed. CPI tháng 5 dự kiến công bố ngày 10/6 sẽ là một trong những dữ liệu quan trọng nhất trước cuộc họp của Fed.
Nếu xu hướng tăng tốc của lạm phát tiếp diễn, Fed có thể sẽ không còn khả năng tiếp tục “nhìn xuyên qua” các cú sốc giá như trước đây. Trong bối cảnh thị trường lao động vẫn tạo ra hàng trăm nghìn việc làm mỗi tháng và tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở vùng thấp, các nhà hoạch định chính sách sẽ cảm thấy tự tin hơn nếu phải nâng lãi suất để kiểm soát giá cả.
Dù vậy, triển vọng vẫn còn nhiều biến số. Nếu tình hình tại eo biển Hormuz được cải thiện và dòng chảy năng lượng toàn cầu trở lại bình thường, áp lực lạm phát có thể dịu bớt trong những tháng tới.
Theo Forbes
