Theo Newseek, một biên đội tàu hải quân Trung Quốc đã cập cảng Vladivostok, vùng Viễn Đông của Nga, vào ngày 23/6 để bắt đầu chương trình huấn luyện và giao lưu kéo dài bốn ngày. Động thái này tiếp tục phản ánh xu hướng gắn kết ngày càng chặt chẽ trong quan hệ quân sự giữa Bắc Kinh và Moscow, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước với Mỹ và các đồng minh tại khu vực Tây Thái Bình Dương chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Biên đội 83 của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN), gồm tàu huấn luyện Qi Jiguang và tàu đổ bộ vận tải Kunlunshan, cập cảng Vladivostok – nơi đặt sở chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương của Nga – theo lời mời của Hải quân Nga.
Chuyến thăm diễn ra chỉ ít tuần sau khi Tổng thống Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tái khẳng định quan hệ đối tác chiến lược trong chuyến thăm Bắc Kinh của nhà lãnh đạo Nga. Hai bên cam kết tiếp tục mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực quốc phòng, năng lượng và công nghệ.
Tàu Qi Jiguang cập cảng Vladivostok, Nga, trong chuyến công tác ngày 23/6. Ảnh: VCG
Trong tuyên bố được công bố hôm thứ Hai 22/6, ngay trước khi hai tàu Qi Jiguang và Kunlunshan cập cảng Vladivostok, Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết: "Quân đội Trung Quốc và Nga sẽ nghiêm túc triển khai những nhận thức chung mà nguyên thủ hai nước đã đạt được, đồng thời tiếp tục mở rộng hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực."
Việc lựa chọn Vladivostok làm điểm đến cũng mang nhiều ý nghĩa. Đây không chỉ là căn cứ của Hạm đội Thái Bình Dương Nga mà còn là cửa ngõ chiến lược của Moscow hướng ra khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trong bối cảnh Nga ngày càng xoay trục sang châu Á và Trung Quốc tiếp tục mở rộng hiện diện trên biển, các hoạt động giao lưu hải quân tại thành phố cảng này được xem là biểu tượng cho sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa hai lực lượng hải quân.
Hợp tác hải quân Nga-Trung Quốc ngày càng sâu rộng
Theo Bộ Quốc phòng Trung Quốc, chuyến triển khai lần này là một "chuyến thực tập đường biển tầm xa", trong đó các học viên hải quân Trung Quốc sẽ giao lưu và trao đổi nghiệp vụ với các sĩ quan hải quân Nga trong thời gian lưu lại.
Những năm gần đây, Bắc Kinh và Moscow liên tục củng cố quan hệ an ninh thông qua việc mở rộng các cuộc diễn tập chung trên không và trên biển.
Mặc dù năm 2025 ghi nhận số lượng cuộc diễn tập chung thấp nhất trong vòng 5 năm, với 6 cuộc so với mức đỉnh 14 cuộc của năm 2024, hai nước vẫn lần đầu tiên tổ chức diễn tập tàu ngầm chung, theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS).
Trong báo cáo phân tích công bố tháng 6, Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (Congressional Research Service) nhận định: "Nga coi hải quân là lực lượng trung tâm trong tham vọng trở thành cường quốc của mình, cả trên phạm vi toàn cầu lẫn tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương."
Báo cáo tiếp tục nêu: "Tầm quan trọng của hải quân đối với Nga có thể là một trong những lý do khiến các cuộc diễn tập và tuần tra hải quân giữa Nga và Trung Quốc diễn ra sâu rộng hơn nhiều so với các hoạt động phối hợp giữa lực lượng lục quân. Điều này cũng có thể phản ánh mức độ hiểu biết và tin cậy cao hơn giữa các đối tác hải quân."
Tàu chiến Trung Quốc cập cảng Vladivostok, Nga. Ảnh: Tân Hoa Xã
Mỹ và các đồng minh theo dõi sát
Lực lượng Tuần duyên Mỹ (U.S. Coast Guard) đã bày tỏ quan ngại trước sự gia tăng các hoạt động tuần tra của Trung Quốc và Nga gần lãnh thổ Mỹ, đặc biệt tại khu vực Alaska.
Các hoạt động quân sự của Bắc Kinh và Moscow, dù tiến hành độc lập hay phối hợp, cũng làm dấy lên lo ngại tại Nhật Bản và Hàn Quốc – hai đồng minh hiệp ước của Washington ở khu vực Đông Bắc Á.
Tháng 12 năm ngoái, máy bay ném bom Trung Quốc và Nga đã tiến hành chuyến tuần tra chung trên Biển Nhật Bản và vùng biển quốc tế giữa các đảo Okinawa và Miyako của Nhật Bản, buộc Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản phải điều tiêm kích xuất kích khẩn cấp.
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi tuyên bố chiến dịch này: "Rõ ràng nhằm phô diễn sức mạnh trước đất nước chúng tôi và là vấn đề gây quan ngại nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia."
Mặc dù Bắc Kinh và Moscow chưa thiết lập một liên minh quân sự chính thức, hai nước vẫn cùng chia sẻ mục tiêu thách thức vị thế thống trị quân sự lâu nay của Mỹ, đồng thời thúc đẩy điều mà nước này gọi là một trật tự quốc tế đa cực hơn.
