Tại một trung tâm cộng đồng ở thành phố Vô Tích, tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc, anh Shu cởi áo khoác và bước lên cân, một trong hàng trăm người dân địa phương đăng ký tham gia chương trình giảm cân khác thường - "Đổi mỡ lấy thịt bò".
Luật chơi rất đơn giản: Cứ mỗi nửa kilogram giảm được, Shu sẽ nhận được lượng thịt bò không xương tương đương, hoặc 1,5 kilogram (3,3 pound) thịt bò có xương.
Các nam thanh niên xếp hàng để cân và đo vòng eo tại một trung tâm cộng đồng địa phương ở Vô Tích, tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc
Chương trình này là một trong nhiều chương trình đang mọc lên khắp Trung Quốc, được chính quyền địa phương hỗ trợ nhằm giải quyết tỷ lệ béo phì ngày càng gia tăng, một vấn đề sức khỏe cộng đồng cấp bách.
Những người tham gia vốn đã muốn giảm cân cho biết sáng kiến này là một lợi ích bổ sung.
"Cơ hội này đến đúng lúc nên tôi đã đăng ký," Shu nói và cho biết thêm: “Ngay cả khi không ăn thịt bò, tôi vẫn muốn giảm cân vì sức khỏe. Hiện anh Shu có chỉ số khối cơ thể (BMI) là 30, được xếp vào loại béo phì.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn một phần ba người trưởng thành ở Trung Quốc bị thừa cân vào năm 2022, và khoảng 8,3% bị béo phì. Tại Hoa Kỳ, 72,4% người trưởng thành bị thừa cân và 42% bị béo phì.
Còn theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc, số người béo phì ở Trung Quốc đã tăng gấp ba lần từ năm 2004 đến năm 2018.
Tính đến năm 2021, có 402 triệu người trưởng thành trên 25 tuổi ở Trung Quốc thừa cân hoặc béo phì. Đây có thể coi là con số lớn nhất thế giới, theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet.
Trung Quốc là một trong những quốc gia có người trưởng thành thừa cân, béo phì cao nhất thế giới
Nếu xu hướng hiện tại tiếp tục tăng lên, tỷ lệ người trưởng thành thừa cân và béo phì ở Trung Quốc có thể đạt 70,5% vào năm 2030, theo Ủy ban Y tế Quốc gia (NHC), cơ quan có tiêu chí chẩn đoán béo phì nghiêm ngặt hơn so với WHO.
Những người tham gia chiến dịch tại thành phố Vô Tích được cân lần đầu vào tháng 3 và sẽ cân lại lần cuối vào tháng 1/2027. Nếu giảm cân thành công, họ sẽ được thưởng những phần thịt đắt tiền như đuôi bò, tổng lượng thịt tối đa tặng cho mỗi người là 10 kg.
Ban tổ chức cho biết hơn 1.000 người đã đăng ký kể từ khi chiến dịch ở Vô Tích bắt đầu vào tháng 3 vừa qua. Cùng với đó là hàng ngàn người khác đã bị từ chối vì không đáp ứng các yêu cầu về cư trú tại cộng đồng địa phương.
Mẫu ghi số đo của người dân tham gia thử thách
Hàng dài người chờ đợi đến lượt cân ở cả khu vực nam và nữ tại trung tâm cộng đồng ở Vô Tích hôm 23/3. Họ bước lên cân điện tử hiển thị chiều cao, cân nặng và chỉ số BMI. Nhân viên y tế đo vòng eo, ghi chép dữ liệu và đóng dấu vào hồ sơ. Một bác sĩ có mặt tại chỗ để đưa ra lời khuyên y tế cá nhân.
Những sáng kiến tự phát tương tự cũng đã xuất hiện ở các địa phương khác trên cả nước, và nhiều sáng kiến được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội.
Tại tỉnh Vân Nam, phía tây nam Trung Quốc, những người muốn giảm cân có thể tham gia chương trình “Đổi mỡ lấy khoai tây”, và nếu vòng eo giảm đáng kể, họ có thể chuyển sang lấy thịt gà.
Trên quy mô toàn quốc, chuỗi siêu thị Yonghui đã mời khách hàng đăng ký theo dõi cân nặng trong 10 ngày. Cứ mỗi 1,5 kg giảm được, họ có thể đổi lấy nửa kg thịt bò, tôm hùm đất hoặc kiwi.
Quay trở lại Vô Tích, các biểu ngữ kêu gọi người dân giảm cân bền vững thay vì ép cân cấp tốc, ưu tiên cơ thể khỏe mạnh hơn là cơ thể gầy gò, được treo khắp trung tâm cộng đồng. Ban tổ chức cũng khuyến cáo người dân không dùng thuốc giảm cân, tự gây nôn hay nhịn ăn cực đoan.
Các cô gái cũng đăng ký tham gia nhiệt tình
Shu đặt mục tiêu giảm 20 kg. "Béo phì ảnh hưởng đến tâm trạng, hiệu suất làm việc và sức khỏe tổng quát của bạn. Đôi khi vì quá nặng nề mà tôi không thể ngủ ngon vào ban đêm", anh nói.
Bà Zheng Haihua, 44 tuổi, cho biết đăng ký để thúc đẩy bản thân "vận động nhiều hơn, ăn ít đi". "Thách thức lớn nhất đối với tôi là kiểm soát cơn thèm ăn, vì khi thấy đồ ăn ngon thì thật khó cưỡng lại", bà nói.
Bác sĩ Wu Changyan nhận định: "Áp lực cuộc sống và sự tiện lợi của đời sống hiện đại khiến mọi người dễ dàng ăn nhiều hơn mức cần thiết".
Ủy ban Y tế Quốc gia và các cơ quan chức năng khác đã phát động nhiều chiến dịch quốc gia nhằm đảo ngược xu hướng này do lo ngại về các bệnh mạn tính và chi phí chăm sóc sức khỏe gia tăng. Bác sĩ Wu nhận định những nỗ lực địa phương như ở Vô Tích là "một cách thú vị để tạo động lực cho người dân".
Tuy nhiên, Li Sheyu, giáo sư lâm sàng tại Bệnh viện Tây Trung Quốc thuộc Đại học Tứ Xuyên, cho biết các chiến dịch này có thể chỉ có tác động hạn chế.
“Tôi không cho rằng đó là một bước ngoặt lớn trong bức tranh tổng thể,” ông nói, lưu ý rằng về cơ bản chúng chỉ là một phương pháp khuyến khích giảm cân truyền thống. "Nhưng đây là một ví dụ tốt trong việc lan tỏa ý thức giảm cân đến công chúng".
