Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer hôm 22-2 khẳng định Mỹ sẽ không rút khỏi các thỏa thuận thuế quan đã ký kết với Anh, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Thụy Sĩ và nhiều quốc gia khác.
Trước đó, hôm 20-2, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết nhiều mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt là bất hợp pháp. Một ngày sau, ông Donald Trump đáp trả bằng việc tuyên bố áp mức thuế toàn cầu mới 15% đối với mọi hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Tuy nhiên, ông Greer nói với đài CBS rằng mức thuế mới này hoàn toàn tách biệt với các thỏa thuận mà Mỹ đã ký kết trong 9 tháng qua với khoảng 20 quốc gia.
Phản ứng về diễn biến mới, Bộ trưởng Giáo dục Anh Bridget Phillipson thừa nhận các doanh nghiệp nước này đang phải đối mặt với bất ổn. Dù vậy, chia sẻ trên kênh Sky News, bà cho biết Anh vẫn kỳ vọng các thỏa thuận thương mại ưu đãi với Mỹ sẽ được duy trì.
Về phía EU, khối này khẳng định sẽ tiếp tục tuân thủ thỏa thuận đạt được giữa Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và ông Donald Trump tại Scotland hồi tháng 7 năm ngoái. Theo thỏa thuận đó, mức thuế nhập khẩu đối với hầu hết hàng hóa của EU là 15%, bằng một nửa mức thuế mà ông Donald Trump đe dọa áp lên EU vào thời điểm đó. Thỏa thuận này vốn dự kiến được đưa ra bỏ phiếu thông qua tại Nghị viện châu Âu trong ngày 24-2 nhưng đã bị hoãn sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.
Theo hãng tin AP, EC cũng kêu gọi Mỹ tôn trọng các cam kết thương mại và bảo đảm minh bạch đầy đủ. EC nhận định tình hình hiện tại không thuận lợi để thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương diễn ra "công bằng, cân bằng và cùng có lợi".
Các container được xếp chồng tại cảng Long Beach, bang California - Mỹ hôm 20-2. Ảnh: AP
Phản ứng trước động thái của Mỹ, Bộ Thương mại Trung Quốc hôm 23-3 kêu gọi Mỹ dỡ bỏ thuế quan và cho biết họ đang đánh giá toàn diện tác động từ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh không ai chiến thắng trong một cuộc chiến thương mại và chủ nghĩa bảo hộ sẽ không đi đến đâu.
Theo hãng tin AP, Nhà Trắng xác nhận ông Donald Trump sẽ thăm Trung Quốc từ ngày 31-3 đến 2-4. Các nhà phân tích cho rằng phán quyết của tòa án Mỹ có thể củng cố thêm lợi thế của Trung Quốc và Bắc Kinh sẽ thận trọng trong việc khai thác lợi thế này. Trong khi đó, Ấn Độ đã hoãn kế hoạch cử một phái đoàn thương mại tới Washington trong tuần này.
Quyết định áp mức thuế toàn cầu 15% của Mỹ cũng gây ra bất ổn mới cho các nền kinh tế châu Á, những nước đã dành nhiều tháng đưa ra không ít nhượng bộ về thương mại và đầu tư cho Mỹ để đổi lấy mức thuế quan thấp hơn. Cùng với đó là những câu hỏi về tính hợp lệ của các thỏa thuận song phương đã được ký kết giữa Mỹ với từng nền kinh tế châu Á. Một số thỏa thuận bao gồm cam kết xóa bỏ hoặc giảm thuế đối với một số hàng hóa nhất định của Mỹ, cũng như cam kết mua năng lượng và máy bay Mỹ. Hơn nữa, phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ không nêu rõ liệu các khoản thuế đã thu có được hoàn trả hay không.
GS James Chin, chuyên gia nghiên cứu châu Á tại Trường ĐH Tasmania (Úc), nhận định hầu hết các nền kinh tế châu Á đang chọn thái độ chờ đợi và quan sát vì thuế quan của Mỹ từ lâu đã được đưa vào chương trình hoạch định chính sách của họ.
