Theo dữ liệu theo dõi tàu biển, tàu Ping Shun - tàu Aframax đóng năm 2002 và nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ từ năm 2025, đang phát tín hiệu hướng tới cảng Dongying của Trung Quốc. Trước đó, con tàu chở dầu thô Iran này từng cho biết sẽ cập cảng Vadinar ở bờ Tây Ấn Độ, nơi tập trung nhiều nhà máy lọc dầu lớn.
Tàu này đã lấy dầu từ đảo Kharg của Iran từ đầu tháng 3. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau khi phát tín hiệu hướng tới Ấn Độ, Ping Shun đã bất ngờ đổi hướng xuống phía Nam. Dù các tín hiệu điểm đến trên hệ thống AIS có thể thay đổi, sự điều chỉnh này vẫn phản ánh những khó khăn thực tế trong việc đưa dầu Iran vào thị trường Ấn Độ.
Trước đó, thông tin về khả năng một tàu chở dầu Iran tới Vadinar từng làm dấy lên kỳ vọng rằng Ấn Độ có thể nối lại nhập khẩu sau khi Mỹ ban hành cơ chế miễn trừ tạm thời đối với các lô dầu đã được bốc lên tàu. Nếu thành công, đây sẽ là chuyến hàng đầu tiên kể từ tháng 5/2019, thời điểm New Delhi ngừng nhập khẩu để tuân thủ lệnh trừng phạt của Washington.
Dẫu vậy, thực tế cho thấy các doanh nghiệp nhà nước Ấn Độ vẫn rất thận trọng. Những rào cản về thanh toán, bảo hiểm và vận chuyển tiếp tục khiến các giao dịch với Iran trở nên phức tạp. Nhiều ngân hàng trung gian tại châu Á từ chối xử lý các khoản thanh toán bằng USD liên quan đến dầu Iran, do lo ngại vi phạm các lệnh cấm vận vẫn còn hiệu lực.
Một ví dụ gần đây cũng cho thấy những vướng mắc này đang gây khó khăn cho New Delhi. Tàu Sea Bird, chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) từ Iran, đã cập cảng Mangalore vào ngày 30/3 nhưng đến nay vẫn chưa thể dỡ hàng. Nguyên nhân được cho là do các vấn đề thanh toán chưa được giải quyết, khiến bên nhận chưa sẵn sàng tiếp nhận lô hàng.
Trong khi đó, chính phủ Ấn Độ cũng tỏ ra thận trọng. Bộ Giao thông Vận tải và Hàng hải nước này cho biết không có thông tin cụ thể về việc tàu dầu Iran cập cảng Vadinar. Phát biểu tại một cuộc họp liên bộ, một quan chức cấp cao nhấn mạnh rằng chính phủ chưa xác nhận bất kỳ diễn biến nào liên quan đến lô hàng này.
Động thái “quay đầu” của Ping Shun cũng phản ánh sự khác biệt giữa Ấn Độ và Trung Quốc trong cách tiếp cận nguồn dầu Iran. Trong khi Bắc Kinh tiếp tục là khách hàng lớn, sẵn sàng chấp nhận các rủi ro liên quan đến trừng phạt, New Delhi lại ưu tiên sự an toàn pháp lý và tài chính.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Ấn Độ đang chịu áp lực lớn về nguồn cung năng lượng. Việc eo biển Hormuz bị gián đoạn do xung đột Mỹ - Israel với Iran đã khiến dòng chảy dầu từ Trung Đông bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đẩy giá năng lượng tăng cao. Tuy nhiên, ngay cả trong hoàn cảnh đó, Ấn Độ vẫn chưa sẵn sàng quay lại với dầu Iran.
Ngoài ra, yếu tố thị trường nội địa cũng có thể đóng vai trò nhất định. Cảng Vadinar phục vụ các nhà máy lọc dầu lớn như Indian Oil, Bharat Petroleum và Nayara Energy. Trong đó, Nayara, đơn vị có liên hệ với Nga, dự kiến tạm dừng hoạt động trong tháng 4 để bảo trì, làm giảm nhu cầu nhập khẩu trong ngắn hạn.
Theo The Economic Times
