Tàu sân bay USS George H.W. Bush hiện hoạt động ngoài khơi Namibia. Đi cùng còn có các tàu khu trục USS Donald Cook, USS Mason, USS Ross và tàu tiếp vận nhanh USNS Arctic.
Toàn bộ biên đội USS George H.W. Bush đã đi vòng qua lục địa châu Phi để tới biển Ả Rập, nơi Mỹ đang tăng cường hiện diện hải quân.
Tàu sân bay USS George HW Bush của Mỹ di chuyển trên Đại Tây Dương ngày 15-2. Ảnh: Hải quân Mỹ.
Đây là hướng đi khác thường với một tàu sân bay xuất phát từ bờ Đông nước Mỹ. Thay vì băng qua eo Gibraltar để vào Địa Trung Hải, biên đội chọn lộ trình dài hơn, men theo châu Phi để tránh biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb.
"Toàn bộ biên đội đang đi theo hướng này" - 2 quan chức quốc phòng Mỹ xác nhận với USNI News.
Lý do chính nằm ở rủi ro an ninh trên trục biển Đỏ - Bab el-Mandeb, nơi lực lượng Houthi tại Yemen từng liên tiếp dùng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa tấn công tàu Mỹ cũng như tàu thương mại trong các năm 2024 và 2025.
Chưa có tàu sân bay Mỹ nào đi qua Bab el-Mandeb - có nghĩa là "Cổng nước mắt" trong tiếng Ả Rập - kể từ khi USS Dwight D. Eisenhower vượt eo biển này vào tháng 12-2023, không lâu sau khi Houthi mở chiến dịch tập kích nhằm vào vận tải biển.
Động thái điều chuyển USS George H.W. Bush diễn ra đúng lúc Mỹ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz sáng 13-4 (giờ Mỹ), sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó công bố việc phong tỏa tại tuyến hàng hải chiến lược này sẽ được áp dụng "một cách công bằng" với các tàu ra vào các cảng và vùng duyên hải của Iran, bao gồm các cảng của Iran trên vịnh Ả Rập và vịnh Oman. Lực lượng Mỹ sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải đối với các tàu đi qua Hormuz để tới hoặc rời các cảng không thuộc Iran.
Mỹ cho biết thời gian "ân hạn" cho các tàu trung lập đang neo tại cảng Iran rời đi đã kết thúc lúc 10 giờ sáng 13-4 (giờ Mỹ). Sau mốc này, mọi tàu ra vào khu vực bị phong tỏa mà không được phép đều có thể bị chặn, buộc đổi hướng hoặc bị bắt giữ.
CENTCOM cũng nêu rõ hàng cứu trợ nhân đạo như lương thực, thuốc men và các mặt hàng thiết yếu khác vẫn được phép lưu thông nhưng phải qua kiểm tra.
Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh Hải quân Mỹ, thừa nhận phong tỏa Hormuz là chiến dịch lớn và phức tạp. Do đó, Mỹ phải tính tới nguy cơ thủy lôi, mức độ tranh chấp trên không và cả nền tảng pháp lý đủ chắc để thực thi phong tỏa.
Chiến dịch phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục được mở rộng khi nhiều tàu quét mìn, tàu chiến và tàu hỗ trợ của Mỹ đang dịch chuyển về phía Trung Đông.
Tâm điểm là 2 tàu quét mìn USS Chief và USS Pioneer đã rời cảng ở Singapore hôm 10-4 và đi theo hướng Tây rồi di chuyển qua eo biển Malacca.
Hai tàu này đã nhận lệnh đến khu vực tác chiến của CENTCOM, cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông.
Tàu USS Pioneer (phía trước) và tàu USS Chief (phía sau) đang cùng nhau di chuyển trên biển vào năm 2020. Ảnh: Hải quân Mỹ
Tàu USS Pioneer xuất hiện phía sau trong một vụ kích nổ thủy lôi có kiểm soát, diễn ra trong khuôn khổ cuộc tập trận CARAT tại Thái Lan năm 2019. Ảnh: Hải quân Mỹ
Tàu tác chiến ven bờ chống thủy lôi USS Tulsa cũng đi theo hướng Tây Bắc ở eo Malacca từ ngày 3-4 sau nhiều tuần neo tại Singapore. Trước đó, USS Tulsa cùng USS Santa Barbara và USS Canberra từng được triển khai tiền phương ở Bahrain.
Bên cạnh đó, tàu căn cứ viễn chinh USS John L. Canley cũng được theo dõi khi đi về hướng Tây qua Singapore ngày 23-3, rồi xuất hiện ở Ấn Độ Dương.
Trang War Zone nhận định con tàu này có thể đóng vai trò bệ đỡ cho trực thăng săn mìn, xuồng không người lái hoặc các hoạt động kiểm tra, khám xét tàu trên biển.
Tuy nhiên, hướng đi và nhiệm vụ cuối cùng của USS John L. Canley vẫn chưa được Hải quân Mỹ công bố chính thức.
Trực thăng săn mìn là phương tiện chuyên dùng để phát hiện và hỗ trợ phá thủy lôi từ trên không nhưng không thể thay thế hoàn toàn tàu quét mìn chuyên dụng.
