Một đơn vị của NATO tại Ba Lan.
Một tuyên bố mạnh mẽ
Theo hãng tin RT, ngay sau khi Hội nghị An ninh Munich ở Đức kết thúc, một sự kiện lại tiếp tục diễn ra với những tranh chấp giữa châu Âu và Mỹ, Ba Lan lại quay trở lại chủ đề ưa thích của mình - cái gọi là mối đe dọa từ Nga.
Đặc biệt, Tổng thống Karol Nawrocki tuyên bố rằng, trong hoàn cảnh hiện nay, Warsaw cần phải tự trang bị lá chắn hạt nhân cho riêng mình càng sớm càng tốt.
"Chúng tôi là một quốc gia nằm ngay trên biên giới của một cuộc xung đột vũ trang. Vì vậy, tôi rất ủng hộ việc Ba Lan tham gia các quốc gia hạt nhân", ông nói.
Tại một hội nghị ở Munich, Thủ tướng Friedrich Merz đã tuyên bố tham vấn với Pháp về một hệ thống phòng thủ toàn châu Âu, bao gồm cả vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Ba Lan đã ký Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân. Khi được hỏi về phản ứng tiêu cực có thể xảy ra từ phía Mỹ đối với sáng kiến của Warsaw, ông Nawrocki đã trả lời một cách né tránh: "Trước tiên cần phải làm điều gì đó".
Hy vọng dành cho các đối tác
Đồng thời, con đường hướng tới Mỹ vẫn là lựa chọn hứa hẹn nhất đối với người Ba Lan.
Quốc gia này không có ngành công nghiệp hạt nhân riêng. Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên vẫn đang trong giai đoạn lập kế hoạch. Dự kiến việc xây dựng sẽ bắt đầu sớm nhất vào năm 2028.
Do đó, khi nói đến lá chắn hạt nhân, chính quyền Ba Lan - cả tổng thống đương nhiệm và người tiền nhiệm của ông, Andrzej Duda - theo truyền thống đều dựa vào các nước ngoài. Cụ thể, là việc triển khai đầu đạn hạt nhân của Mỹ, theo gương của Đức.
Tuy nhiên, Warsaw cũng đã có những động thái tích cực khi ký kết một thỏa thuận với Pháp vào năm ngoái về khả năng tham gia chương trình quốc phòng do Paris khởi xướng.
Chính phủ nhìn chung ủng hộ kế hoạch của Tổng thống. Mihasz Shcherba, một nghị sĩ thuộc Liên minh Công dân (do Thủ tướng Donald Tusk lãnh đạo), đã bình luận về tuyên bố của Nawrocki:
"Nếu điều này cần thiết cho an ninh của chúng ta, thì tất nhiên, chúng ta sẽ đưa ra quyết định cần thiết cùng với quân đội. Warsaw tin tưởng vào sức mạnh của NATO và coi sự bất ổn từ chính quyền Mỹ hiện tại chỉ là tạm thời", ông Mihasz Shcherba nói.
Người dân Ba Lan bình thường cũng muốn gia nhập câu lạc bộ hạt nhân. Năm ngoái, có 53% người được hỏi trong một cuộc khảo sát xã hội học tán thành việc triển khai đầu đạn hạt nhân của Mỹ hoặc phát triển vũ khí hạt nhân của riêng họ. Hiện nay, con số này là 58%.
Thực tế, hầu như không ai phản đối các nhà máy điện hạt nhân: 94% ủng hộ.
"Lời mị dân"
Theo các nhà khoa học chính trị, Ba Lan sẽ không nhận được vũ khí hạt nhân trong thời gian ngắn.
"Nước này không có năng lực kỹ thuật; thậm chí còn không có nền tảng năng lượng hạt nhân cần thiết. Do đó, người ta hy vọng rằng bài phát biểu của ông Nawrocki chỉ đơn thuần là một nỗ lực nhằm thu hút sự ủng hộ của công chúng trong nước mà không mang lại bất kỳ hậu quả chiến lược thực tiễn nào", Andrey Kortunov, một chuyên gia tại Câu lạc bộ Thảo luận Quốc tế Valdai, nói.
"Những tuyên bố của tổng thống Ba Lan nhằm vào những người theo chủ nghĩa dân tộc cánh hữu địa phương. Đây là chủ nghĩa dân túy. Nhưng các điều khoản pháp lý liên quan đến vũ khí hạt nhân thì khá rõ ràng.
Ba Lan là một bên tham gia Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân. Và nếu ông Nawrocki nghiêm túc, ông ấy sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong quan hệ với các nước láng giềng thân cận nhất, bao gồm cả Đức, và các đồng minh như Mỹ", chuyên gia Kortunov nhấn mạnh.
NATO ưu ái
"Về phần người Mỹ, những người về mặt lý thuyết có thể triển khai vũ khí hạt nhân ở Ba Lan, nhưng điều đó hiện không nằm trong lợi ích của họ.
Về mặt chính thức, không có hiệp ước nào hạn chế vũ khí tấn công chiến lược, nhưng dù vậy, một khoảng thời gian đã được ấn định để đạt được một số thỏa thuận không chính thức giữa Nga và Mỹ", Sergei Ermakov, một chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Nga (RISS) cho biết.
Các chuyên gia tin rằng hiện tại chưa thể kỳ vọng một phản ứng mạnh mẽ từ Moscow.
"Dĩ nhiên, một số bước đi ngoại giao có thể và nên được thực hiện, vì những tuyên bố về vũ khí hạt nhân không đến từ một nhà báo, blogger hay chuyên gia độc lập, mà lại đến từ chính tổng thống của đất nước.
Nhưng, rất có thể, đây chỉ là những lời lẽ chính trị mị dân không thể chuyển thành hành động thực tế. Mặc dù vậy, tất nhiên, tình hình cần được theo dõi sát sao", ông Kortunov nói và cho biết thêm.
Ông Yermakov cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải nhắc lại lập trường của Nga thông qua các kênh ngoại giao.
"Một số nước phương Tây, trong đó có Ba Lan, đang dần mất kiểm soát với đường lối đối đầu mà họ đang theo đuổi. Nhìn chung, điều này cần được xem xét nghiêm túc, nhưng một cách bình tĩnh và thích hợp, vì rõ ràng là Ba Lan sẽ không có vũ khí hạt nhân trong thời gian tới.
Bằng cách thảo luận về vũ khí hạt nhân, chính quyền Ba Lan không chỉ đang cố gắng làm hài lòng một bộ phận cử tri trong nước mà còn đang tìm cách lấy lòng NATO để nâng cao vị thế của họ ở châu Âu. Điều này có nghĩa là những tuyên bố khiêu khích của họ sẽ tiếp tục", ông này nói thêm.
