“Chuyển hệ điều hành” để ngành xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo

06/04/2026 12:40

Mới đây, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới. 

Không chỉ là một văn kiện mang tính định hướng, Chỉ thị 04 còn hàm chứa nhiều điểm mới mang tính đột phá, mở ra những không gian phát triển rộng lớn và cơ hội chuyển mình mạnh mẽ cho ngành xuất bản.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 1.

Hai thập kỷ trước, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 42-CT/TW năm 2004, đặt trọng tâm vào việc nâng cao chất lượng toàn diện của hoạt động xuất bản. Khi đó, ngành xuất bản Việt Nam sau 5 thập kỷ tồn tại và phát triển, đứng trước yêu cầu phải "lột xác", bước vào tiến trình chuyên nghiệp hóa, từng bước hoàn thiện từ nội dung, quy trình đến xây dựng đội ngũ làm nghề, để đáp ứng yêu cầu đổi mới đất nước, nâng cao dân trí.

Hai mươi năm sau, bức tranh của ngành đã có nhiều gam màu tươi sáng hơn. Nếu như năm 2004, bình quân mỗi người dân Việt Nam chỉ tiếp cận khoảng 2,4 bản sách mỗi năm, thì nay con số này đã tăng lên khoảng 5,4–5,5 bản/người. Số lượng xuất bản phẩm không ngừng gia tăng, phản ánh nhu cầu đọc ngày càng lớn của xã hội. Riêng năm 2025, toàn ngành đạt doanh thu khoảng 4.165 tỷ đồng, với hơn 51.500 xuất bản phẩm và gần 544 triệu bản in được phát hành.

Hệ thống xuất bản tiếp tục được mở rộng với 52 nhà xuất bản thuộc 49 cơ quan chủ quản, hoạt động trên nhiều lĩnh vực như chính trị, pháp luật, khoa học, giáo dục, văn hóa và đời sống, cùng hàng trăm cơ sở phát hành trên cả nước. Đáng chú ý, làn sóng chuyển đổi số đang mở ra những không gian phát triển hoàn toàn mới cho ngành, từ sách điện tử, sách nói đến các nền tảng phân phối trực tuyến, góp phần tái định hình phương thức sản xuất, phát hành và tiếp cận tri thức trong kỷ nguyên số.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 2.

Ông Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương và lãnh đạo các bộ, ngành tham quan trưng bày các cuốn sách đoạt Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII.

Đất nước đang bước vào giai đoạn chuyển mình và ngành xuất bản cũng đứng trước những thời cơ, vận hội chưa từng có. Trong bối cảnh đó, Chỉ thị 04 được ban hành đúng thời điểm, không chỉ mang ý nghĩa định hướng mà còn góp phần làm sáng rõ con đường phát triển mà ngành cần kiên định theo đuổi trong giai đoạn mới.

Theo bà Nguyễn Thị Mỹ Linh – Phó Vụ trưởng Vụ Báo chí – Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chỉ thị 04 đã khẳng định rõ: Xuất bản là một lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và nhân dân, là lĩnh vực sáng tạo và truyền bá các giá trị văn hóa, tinh thần; là nơi xây dựng và bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia; đồng thời tạo lập các giá trị xã hội, dẫn dắt thẩm mỹ, nâng cao dân trí và góp phần hình thành, phát triển phẩm cách con người Việt Nam toàn diện.

Những nội dung này hoàn toàn đồng bộ với định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và tinh thần của Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. 

Ban Bí thư: Đến năm 2030, hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia

Việc nhấn mạnh vai trò "xây dựng và bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội" đã đặt xuất bản vào vị trí trung tâm của tiến trình phát triển. Ở góc độ này, xuất bản trở thành thước đo quan trọng của trình độ dân trí và tầm vóc văn hóa của một quốc gia; một đất nước có hệ sinh thái tri thức phát triển cũng chính là một quốc gia văn minh, hiện đại.

Một trụ cột quan trọng khác được Chỉ thị 04 xác định là phát triển văn hóa đọc, với tinh thần "lấy người đọc làm trung tâm". Để tạo cú hích mới, Chỉ thị yêu cầu hình thành đồng bộ các thiết chế văn hóa đọc hiện đại, từ thư viện, trung tâm phát hành đến không gian sáng tạo gắn với chuyển đổi số. Thư viện không còn chỉ là nơi lưu trữ sách, mà phải trở thành không gian văn hóa mở, nơi người dân có thể đọc, học tập, sáng tạo và trải nghiệm.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 3.

Bà Nguyễn Thị Mỹ Linh – Phó Vụ trưởng Vụ Báo chí – Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.

Đáng chú ý, Chỉ thị cũng đặt nền móng cho việc xây dựng văn hóa đọc ngay từ nhà trường, khi xác định xuất bản là công cụ chủ đạo trong giáo dục, đưa tiết đọc sách vào bậc tiểu học và trung học cơ sở. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao kỹ năng đọc mà còn góp phần hình thành nhân cách, bồi đắp con người.

Ở phương diện kinh tế, Chỉ thị 04 mở ra cách tiếp cận mới khi xác định xuất bản là một ngành kinh tế – công nghệ và là bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa. Điều này đòi hỏi sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy làm sách truyền thống sang phát triển nội dung đa nền tảng, khai thác giá trị tri thức như một loại hàng hóa dịch vụ có khả năng cạnh tranh và xuất khẩu. Đồng thời, xuất bản cũng được xác định là công cụ ngoại giao văn hóa, góp phần lan tỏa hình ảnh, giá trị Việt Nam ra thế giới, nâng cao sức mạnh mềm quốc gia trong tiến trình hội nhập.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 4.

Không chỉ định vị lại vai trò của ngành, Chỉ thị 04 còn đánh dấu một bước chuyển quan trọng về tư duy khi đặt xuất bản trong hệ sinh thái phát triển gắn với bối cảnh số hóa và hội nhập quốc tế. Theo PGS.TS Phạm Minh Tuấn – Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, xuất bản trước hết vẫn là "vũ khí tư tưởng sắc bén", giữ vai trò định hướng chính trị, văn hóa và xã hội. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở chức năng truyền thống, ngành sẽ khó đáp ứng yêu cầu phát triển mới cũng như cạnh tranh trong môi trường toàn cầu hóa.

Điểm đột phá của Chỉ thị 04 nằm ở việc đặt xuất bản trong mối quan hệ hữu cơ giữa văn hóa – công nghệ – kinh tế, từ đó định hướng phát triển như một ngành công nghiệp nội dung số có giá trị gia tăng cao. Đây không phải là sự thương mại hóa đơn thuần, mà là quá trình nâng tầm, để xuất bản vừa thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, vừa tham gia sâu vào chuỗi giá trị của nền kinh tế tri thức.

Sự chuyển dịch này mở ra khả năng để xuất bản trở thành hạt nhân của hệ sinh thái sáng tạo, kết nối với giáo dục, truyền thông, công nghệ số và dữ liệu. Khi đó, sản phẩm xuất bản không chỉ là sách in, mà còn là các nền tảng tri thức và nội dung số đa dạng, có sức lan tỏa rộng và ảnh hưởng sâu sắc đến xã hội.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 5.

Thực tiễn cho thấy, nhiều nhà xuất bản hàng đầu thế giới như Reed Elsevier, Bertelsmann hay Thomson Reuters đã phát triển dựa trên sự kết hợp hiệu quả giữa nội dung chất lượng cao, quản trị hiện đại và ứng dụng công nghệ. Bên cạnh đó, tại Trung Quốc, các tập đoàn lớn như China Publishing Group Corporation, Phoenix Publishing and Media Group hay Zhejiang Publishing United Group cũng đã chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng tích hợp xuất bản truyền thống với công nghệ số, phát triển hệ sinh thái nội dung đa nền tảng, từ sách điện tử, cơ sở dữ liệu tri thức đến giáo dục số và dịch vụ nội dung trực tuyến. Đây là những kinh nghiệm thực tiễn có giá trị tham khảo để ngành xuất bản Việt Nam từng bước xây dựng các thương hiệu mạnh, có vị thế và sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Để hiện thực hóa định hướng này, yêu cầu đặt ra là phải đồng thời bảo đảm tính định hướng tư tưởng, chất lượng nội dung và nâng cao hiệu quả hoạt động, năng lực cạnh tranh. Đây không phải là sự thay đổi bản chất, mà là bước phát triển ở tầm cao hơn, phù hợp với yêu cầu của kỷ nguyên số và tiến trình hội nhập.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 6.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tiến Thanh – Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc NXB Giáo dục Việt Nam gọi Chỉ thị 04 là một văn kiện mang tính "chuyển hệ điều hành". Theo ông, điều giá trị cốt lõi của Chỉ thị này nằm ở cách tiếp cận, chuyển từ quản lý sang phát triển, từ ổn định sang tăng tốc, khi công tác xuất bản không còn chỉ gói gọn trong quản lý nội dung, mà mở ra những hướng phát triển mới, đặt xuất bản vào vai trò hạ tầng tri thức và sản phẩm văn hóa gắn với kinh tế sáng tạo, bản quyền và thị trường.

"Chỉ thị 04 là bước chuyển từ quản lý xuất bản sang phát triển ngành xuất bản, tạo cú hích để lĩnh vực này hội nhập sâu hơn với thế giới và trở thành một thành tố quan trọng của công nghiệp văn hóa.

Ngành xuất bản không thể tiếp tục vận hành theo mô hình "xưởng in có định hướng", mà phải trở thành một hệ sinh thái với nội dung sống động, phù hợp với nhu cầu thị trường", ông Thanh nói.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 7.

Ông Nguyễn Tiến Thanh – Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc NXB Giáo dục Việt Nam.

Với bước chuyển tư duy đó, theo ông Nguyễn Tiến Thanh, chỉ thị 04 còn đặt ra "đề bài" lớn cho toàn ngành xuất bản. Đó là vừa giữ vững bản lĩnh chính trị, làm tốt chức năng định hướng tư tưởng, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với chuyển đổi số, mở rộng thị trường và đưa sản phẩm xuất bản vươn ra khu vực, thế giới. Hai mục tiêu này trở thành trục song hành, cần được giải quyết một cách hài hòa để ngành xuất bản phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Rất hào hứng với Chỉ thị 04, TS. Nguyễn Mạnh Hùng, nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Công ty Sách Thái Hà, cho biết điều tâm đắc nhất là tinh thần khẳng định vai trò của xuất bản không chỉ là hoạt động kinh tế mà còn là lĩnh vực văn hóa – tư tưởng cốt lõi. Chỉ thị cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Đảng đối với việc nâng cao chất lượng nội dung, bảo vệ bản sắc, đồng thời thích ứng với môi trường số. Đây là điểm rất quan trọng, bởi doanh nghiệp tư nhân vừa phải đảm bảo hiệu quả kinh doanh, vừa giữ được trách nhiệm xã hội.

"Với 19 năm đam mê và phụng sự cho ngành xuất bản và hết mình lan tỏa văn hóa đọc, chưa bao giờ tôi đọc một văn bản chính trị đến 10 lần và đọc kỹ như nghị quyết 80. Khi nhận được Chỉ thị 04, chưa bao giờ tôi vui và đọc kỹ đến vậy! Với tư cách Chủ tịch một công ty sách tư nhân, tôi nhìn nhận Chỉ thị 04 sau Nghị quyết 80 như một tín hiệu chính sách rõ ràng, kịp thời và mang tính "mở đường" cho ngành xuất bản trong giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ.

Trong bối cảnh hiện nay, khi thói quen đọc thay đổi, cạnh tranh với các nền tảng số ngày càng lớn, Chỉ thị 04 mang ý nghĩa như một "điểm tựa chiến lược". Chỉ thị định hướng lại giá trị cốt lõi của ngành xuất bản: lấy tri thức, sự tử tế và tính khai sáng làm trung tâm, thay vì chạy theo số lượng hay xu hướng ngắn hạn", ông Hùng bày tỏ.

imgTS. Nguyễn Mạnh Hùng, nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Công ty Sách Thái Hà
Khi nhận được Chỉ thị 04, chưa bao giờ tôi vui và đọc kỹ đến vậy!

Theo ông Hùng, người làm xuất bản kỳ vọng rằng, từ Chỉ thị này, sẽ hình thành một hệ sinh thái lành mạnh hơn: tác giả được tôn trọng, bản quyền được bảo vệ, doanh nghiệp được khuyến khích sáng tạo, và bạn đọc được phục vụ tốt hơn. 

Các doanh nghiệp cũng bày tỏ sự kỳ vọng vào các cơ chế tháo gỡ cho khu vực tư nhân: từ chính sách thuế, hỗ trợ chuyển đổi số, đến việc tạo sân chơi bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. 

"Nếu được triển khai đồng bộ, Chỉ thị 04 sẽ giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào nội dung chất lượng cao, công nghệ xuất bản số, cũng như mở rộng ra thị trường quốc tế, giúp ngành xuất bản Việt Nam hoàn toàn có thể bước sang một giai đoạn phát triển mới, bền vững, hiện đại và giàu bản sắc", Chủ tịch HĐQT Công ty Sách Thái Hà nói.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 8.

Một trong những điểm khiến nhiều người trong ngành kỳ vọng nhất ở Chỉ thị 04 là khả năng tạo ra một hệ sinh thái lành mạnh hơn.

Theo bà Nguyễn Thị Mỹ Linh - Phó Vụ trưởng Vụ Báo chí – Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, một điểm đột phá của chỉ thị 04 là việc nhấn mạnh "xuất bản là hạt nhân trong hệ sinh thái kiến tạo các giá trị". Theo đó, trong tương lai, xuất bản sẽ không chỉ gói gọn trong sách in, mà trở thành nguồn dữ liệu đầu vào cho nhiều loại hình sản phẩm văn hóa khác như báo chí, truyền hình, điện ảnh và các sản phẩm nội dung số trên nền tảng đa phương tiện.

Những sản phẩm này sẽ góp phần thay đổi thói quen tiếp nhận tri thức của công chúng, từ "ngại đọc, thích xem, thích nghe" sang "nghiện nội dung", mở rộng trải nghiệm từ văn hóa đọc sang văn hóa nghe, nhìn và thưởng thức tri thức. Nội dung xuất bản sẽ hiện diện ở mọi không gian và được phân phối ngày càng mạnh mẽ qua các nền tảng trực tuyến, thương mại điện tử, cũng như giao thương quốc tế.

Từ định hướng của Chỉ thị 04, có thể thấy xuất bản sẽ không còn chỉ là câu chuyện của in ấn và phát hành, mà trở thành giá trị cốt lõi để phát triển nhiều lĩnh vực khác. Có thể nói, xuất bản chính là 'hạt nhân trong hệ sinh thái kiến tạo các giá trị', thậm chí là 'trái tim của nền kinh tế sáng tạo' trong thời gian tới.

Bằng kinh nghiệm nghiên cứu trong nước và quốc tế, tôi thấy rằng để sản phẩm văn hóa đứng được trong thị trường và giao lưu hợp tác quốc tế, sản phẩm phải có nhiều "chân rết". Sản phẩm liên kết và liên thông được sang nhau sẽ tăng giá trị, giảm đầu tư trong chi phí sản xuất, vận hành, làm thế nào để sản phẩm văn hóa đó đến được công chúng bạn đọc, người nghe, người xem nhanh nhất là mục tiêu lớn của Chỉ thị 04.
imgBà Nguyễn Thị Mỹ Linh - Phó Vụ trưởng Vụ Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương
“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 9.

Bên cạnh việc định vị ngành xuất bản trong nền kinh tế sáng tạo, theo bà Phạm Thị Mai – Giám đốc NXB Hồng Đức, chỉ thị 04 còn thiết lập một không gian thể chế để hiện thực hóa tầm nhìn đó.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là quan điểm của Đảng về việc áp dụng các chính sách đặc thù và mô hình hợp tác công – tư mang tính đột phá trong lĩnh vực xuất bản, in và phát hành, như: lãnh đạo công – quản trị tư; đầu tư công – quản lý tư; đầu tư tư – sử dụng công. Việc thể chế hóa những mô hình này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ các điểm nghẽn về nguồn lực, mở ra cơ hội phát triển mới cho ngành xuất bản theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp.

Theo Giám đốc NXB Hồng Đức, nếu như Chỉ thị 42-CT/TW năm 2004 đặt nền móng khi xác định mục tiêu xây dựng xuất bản trở thành một ngành kinh tế – công nghệ phát triển toàn diện, thì đến Chỉ thị 04-CT/TW, tư duy đó đã được nâng tầm và cụ thể hóa rõ nét hơn. Xuất bản được xác định là một bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, tham gia trực tiếp vào việc hình thành chuỗi giá trị nội dung số và tài sản số, đồng thời hướng tới xây dựng các tập đoàn truyền thông mạnh.

Đây là bước phát triển kế thừa nhưng mang tính sáng tạo, phù hợp với bối cảnh mới của kỷ nguyên số. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, theo bà Mai, cần có một lộ trình bài bản với các bước đi vững chắc, đi kèm với sự chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng, nguồn lực, cũng như quyết tâm chính trị cao và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 10.

Bà Phạm Thị Mai – Giám đốc NXB Hồng Đức

"Việc định hướng hình thành các tập đoàn truyền thông lớn là xu thế phổ biến trên thế giới, song khi áp dụng vào điều kiện Việt Nam, cần được cân nhắc trên nhiều phương diện đặc thù. 

Trước hết, hoạt động xuất bản ở Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng và là một bộ phận trọng yếu trong công tác tư tưởng – văn hóa. Bên cạnh đó, dù mô hình tổ chức có thể đa dạng, xuất bản vẫn là lĩnh vực Đảng trực tiếp chỉ đạo. Đồng thời, mỗi lĩnh vực xã hội đều có những đặc điểm riêng, đòi hỏi cách tiếp cận linh hoạt, không thể áp dụng một cách máy móc", bà Phạm Thị Mai chia sẻ. 

Vì vậy, định hướng xây dựng các tập đoàn truyền thông là cần thiết, nhưng quá trình triển khai phải bảo đảm đầy đủ các điều kiện cần và đủ, đồng thời tôn trọng những đặc thù của hệ thống xuất bản Việt Nam, để từ đó hiện thực hóa mục tiêu phát triển một cách hiệu quả và bền vững.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 11.

Chỉ thị 04 đặt ra yêu cầu rất cao đối với ngành xuất bản trong tiến trình chuyển đổi số. Theo đó, mục tiêu đến năm 2030 là 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) vào toàn bộ các khâu của hoạt động xuất bản, từ biên tập, sản xuất, phát hành đến quản trị và phân tích thị trường.

Đây không chỉ là một mục tiêu mang tính kỹ thuật, mà còn là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển, buộc ngành xuất bản phải tái cấu trúc toàn diện để thích ứng với bối cảnh mới.

Theo ông Nguyễn Tiến Thanh - Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc NXB Giáo dục Việt Nam, chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản không còn là xu hướng hay lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, mang tính sống còn. Khi Chỉ thị đặt dữ liệu, AI và nội dung số vào vị trí trung tâm, điều đó cũng đồng nghĩa với việc các nhà xuất bản nếu không kịp thích ứng sẽ bị tụt lại phía sau, thậm chí đánh mất thị phần vào tay các nền tảng xuyên biên giới.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 12.

"Ngành xuất bản hiện nay không thiếu sản phẩm, không thiếu công nghệ, nhưng lại thiếu một lực lượng nhân sự mới, những người làm xuất bản trong kỷ nguyên số, am hiểu dữ liệu, công nghệ và có khả năng vận hành các nền tảng hiện đại. Chính sự thiếu hụt này khiến nhiều chủ trương đúng đắn khó đi vào thực tiễn một cách hiệu quả", ông Thanh chia sẻ.

Làm rõ hơn về chuyển đổi số trong ngành xuất bản, PGS.TS. Phạm Minh Tuấn – Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, cho rằng tiến trình chuyển đổi số của ngành đang bị "ghìm lại" bởi một số điểm nghẽn then chốt. 

Trước hết là sự phát triển thiếu đồng đều về hạ tầng công nghệ giữa các nhà xuất bản. Trong khi một số đơn vị đã bước đầu xây dựng được hệ sinh thái số, thì nhiều nhà xuất bản, đặc biệt là các đơn vị quy mô nhỏ, vẫn loay hoay với những nền tảng rời rạc, thiếu tính kết nối – từ quản trị nội dung, phân phối số cho đến bảo vệ bản quyền. Việc đầu tư cho dữ liệu và chuẩn hóa dữ liệu còn manh mún, khiến cho việc ứng dụng AI hay Big Data chưa phát huy được hiệu quả thực chất.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 13.

Bên cạnh đó, vấn đề nhân lực tiếp tục là "nút thắt" lớn nhất. Đội ngũ làm xuất bản hiện nay phần lớn được đào tạo theo mô hình truyền thống, trong khi yêu cầu mới đòi hỏi tư duy số, kỹ năng công nghệ và khả năng thích ứng nhanh với môi trường đa nền tảng. Sự thiếu hụt các chuyên gia về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và công nghệ xuất bản số không chỉ làm chậm quá trình chuyển đổi, mà còn ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh dài hạn của toàn ngành.

Không chỉ dừng lại ở hạ tầng và con người, tư duy quản trị và mô hình tổ chức của không ít nhà xuất bản cũng chưa theo kịp yêu cầu mới. Tâm lý e ngại thay đổi, thiếu chiến lược chuyển đổi số rõ ràng hoặc chưa mạnh dạn đầu tư khiến nhiều đơn vị vẫn đang đứng ngoài hoặc tham gia một cách dè dặt trong quá trình chuyển đổi.

Nhìn tổng thể, những rào cản này cho thấy chuyển đổi số trong xuất bản không thể là những nỗ lực đơn lẻ, mà cần một cách tiếp cận tổng thể, đồng bộ từ chính sách, hạ tầng đến con người và quản trị. Chỉ khi tháo gỡ được các "điểm nghẽn" này, mục tiêu mà Chỉ thị 04 đặt ra mới có thể trở thành hiện thực, đưa ngành xuất bản thực sự bước vào một giai đoạn phát triển mới – hiện đại, chuyên nghiệp và hội nhập sâu rộng.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 14.

Theo tinh thần của Chỉ thị 04, Hội Xuất bản Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm trong phát triển ngành xuất bản và phát triển văn hóa đọc, giúp hoạt động của ngành vươn ra quốc tế.

Chỉ thị 04 với những đột phá mạnh mẽ đang mở ra những cơ hội chưa từng có cho ngành xuất bản Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số. Trước thời cơ, vận hội mới, ngành xuất bản cần phải trở thành chủ thể kiến tạo, dám đổi mới, dám chuyển mình để thích ứng với yêu cầu phát triển mới. Từ định hình lại tổng thể chiến lược phát triển, đến việc đầu tư công nghệ, xây dựng hệ sinh thái nội dung số, nâng cao chất lượng đội ngũ và mở rộng hợp tác, tất cả đều đòi hỏi một tư duy phát triển chủ động và dài hạn.

Khi biết tận dụng cơ hội, vượt qua rào cản, dấn thân tiên phong, ngành xuất bản Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên trở thành những trung tâm sản xuất tri thức hiện đại, góp phần xây dựng nền kinh tế tri thức và lan tỏa giá trị Việt Nam ra thế giới.

“Chuyển hệ điều hành” để xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo - Ảnh 15.

THỰC HIỆN: CÔNG LUÂN - MẠNH QUỐC

THIẾT KẾ: HOÀNG NHUNG

NGUOIDUATIN.VN | Thứ Hai, 6/4/2026 | 11:15

Bạn đang đọc bài viết "“Chuyển hệ điều hành” để ngành xuất bản trở thành “trái tim” kinh tế sáng tạo" tại chuyên mục GIẢI TRÍ. Mọi chi tiết liên quan, vui lòng gửi thông tin qua email [email protected]