Khi nhắc đến CTCP Tập đoàn GELEX (HoSE: GEX), nhiều người vẫn nhớ đến hình ảnh một tập đoàn công nghiệp với các lĩnh vực truyền thống như thiết bị điện, năng lượng, nước sạch và vật liệu xây dựng.
Tuy nhiên, trong vài năm trở lại đây, bức tranh của doanh nghiệp này đã thay đổi đáng kể. Thay vì chỉ sở hữu các doanh nghiệp sản xuất hoặc những tài sản hạ tầng đơn lẻ, GELEX đang từng bước tái định vị thành một nhà phát triển hạ tầng đa lĩnh vực, với tham vọng mở rộng từ điện, nước, khu công nghiệp sang bất động sản, logistics và thậm chí là hạ tầng hàng không.
Trung tâm của quá trình chuyển dịch này là CTCP Hạ tầng GELEX (GELEX Infra, HOSE: GEL) - công ty thành viên phụ trách toàn bộ mảng hạ tầng của tập đoàn. Sau quá trình tái cấu trúc theo mô hình holding, GELEX định vị GELEX Infra cùng GELEX Electric là hai trụ cột phát triển độc lập.
Nếu CTCP Điện lực GELEX (GELEX Electric, HoSE: GEE) tiếp tục kế thừa mảng thiết bị điện truyền thống với các thương hiệu như CADIVI, THIBIDI, HEM, EMIC..., thì GELEX Infra được giao xây dựng toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng của tập đoàn, bao gồm khu công nghiệp, bất động sản, vật liệu xây dựng, nước sạch, hạ tầng tiện ích và các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Việc IPO và niêm yết GELEX Infra đầu năm 2026 vì vậy không chỉ đơn thuần là đưa thêm một doanh nghiệp lên sàn chứng khoán, mà còn là dấu mốc cho thấy GELEX chính thức đưa chiến lược hạ tầng trở thành một trụ cột tăng trưởng dài hạn.
Nếu nhìn vào danh mục tài sản hiện nay của GELEX Infra, có thể thấy doanh nghiệp đã hiện diện ở gần như toàn bộ chuỗi giá trị hạ tầng.
Ở lĩnh vực khu công nghiệp, GELEX Infra đang nắm trên 50% vốn tại Viglacera - doanh nghiệp dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp và vật liệu xây dựng.
Viglacera cũng là chủ đầu tư 17 khu công nghiệp trong và ngoài nước với tổng quỹ đất hơn 4.500ha, thu hút tới gần 20 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài từ các tập đoàn điện tử, công nghệ cao và bán dẫn hàng đầu như Samsung, Amkor Technology, MCC (Yangjie), Qisda, Foxconn, BYD, Hana Micron, THK… Đồng thời đặt mục tiêu phát triển thêm hơn 2.000 ha khu công nghiệp mới đến năm 2030.
Song song với nền tảng từ Viglacera, GELEX Infra tiếp tục mở rộng thông qua các thương vụ M&A.
Đầu năm 2025, doanh nghiệp nâng tỉ lệ sở hữu lên mức chi phối tại Khu công nghiệp Dầu khí Long Sơn (quy mô khoảng 800 ha), định hướng phát triển thành khu công nghiệp công nghệ cao, thu hút các dự án trung tâm dữ liệu (Data Center) và các ngành công nghiệp công nghệ tiên tiến.
GELEX Infra đang nắm trên 50% vốn tại Viglacera - doanh nghiệp dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp và vật liệu xây dựng.
Tại Hải Phòng, GELEX Infra thành lập Titan Hải Phòng để phát triển Khu công nghiệp Trấn Dương giai đoạn 1 với diện tích gần 208 ha. Đồng thời, doanh nghiệp tiếp nhận 49% vốn Titan Corporation từ công ty mẹ GELEX để hợp tác cùng Frasers Property phát triển 5 dự án bất động sản tại Bắc Ninh, Hưng Yên và Quảng Ninh với tổng diện tích gần 100 ha, tổng mức đầu tư khoảng 8.000 tỷ đồng.
Ở lĩnh vực nước sạch, GELEX Infra hiện sở hữu 62,46% Công ty cổ phần Đầu tư Nước sạch Sông Đà - đơn vị vận hành nhà máy nước sạch công suất 300.000 m3/ngày đêm. Sau khi mở rộng giai đoạn 2, công suất dự kiến nâng lên 600.000 m3/ngày đêm.
Đầu năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục cùng Petrosetco và Viconship thành lập ba pháp nhân nghiên cứu đầu tư ba nhà máy xử lý nước thải tại Tp.HCM với tổng vốn khoảng 36.700 tỷ đồng theo hình thức BT, đổi đất lấy hạ tầng. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, các dự án đang trong quá trình lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư và khảo sát quỹ đất đối ứng.
Trên thực tế, trong nhiều năm qua, tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp bất động sản lớn từng tham gia đầu tư các công trình hạ tầng theo cơ chế BT để đổi lấy quỹ đất đối ứng, qua đó hình thành các khu đô thị và dự án nhà ở quy mô lớn.
Có thể thấy, từ điện, nước, khu công nghiệp, vật liệu xây dựng đến xử lý nước thải, phạm vi đầu tư của GELEX Infra đang ngày càng mở rộng. Tuy nhiên, bước đi gây chú ý nhất trong năm 2026 lại nằm ở lĩnh vực hàng không.
Mới đây, GELEX Infra công bố kế hoạch góp 20% vốn vào pháp nhân thực hiện Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng Masterise.
Đây là dự án có tổng mức đầu tư hơn 196.000 tỷ đồng, được xem là dự án sân bay có vốn đầu tư tư nhân lớn nhất Việt Nam hiện nay. Theo phương án tiền khả thi, sân bay được quy hoạch đạt công suất 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa vào năm 2030; trong dài hạn có thể mở rộng lên 50 triệu, thậm chí 100 triệu hành khách cùng 2,5-4 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Việc GELEX Infra tham gia Gia Bình cũng đồng nghĩa GELEX chính thức bước vào một sân chơi vốn từ trước đến nay chỉ có rất ít doanh nghiệp đủ năng lực tài chính theo đuổi.
GELEX Infra công bố kế hoạch góp 20% vốn vào pháp nhân thực hiện Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng Masterise.
Trong nhiều năm, đầu tư sân bay tại Việt Nam gần như là lĩnh vực của Nhà nước, với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) giữ vai trò chủ đạo trong quản lý và đầu tư phần lớn các cảng hàng không trên cả nước.
Chỉ vài năm gần đây, khi chủ trương xã hội hóa hạ tầng được thúc đẩy, khu vực tư nhân mới bắt đầu xuất hiện ở các dự án sân bay quy mô lớn. Điểm chung của những doanh nghiệp tham gia là đều thuộc nhóm tập đoàn tư nhân hàng đầu Việt Nam, sở hữu nguồn lực tài chính lớn và chấp nhận chu kỳ đầu tư kéo dài hàng chục năm.
Đáng chú ý nhất là Sun Group - tập đoàn đã đầu tư Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, sân bay tư nhân đầu tiên của Việt Nam, trước khi tiếp tục được lựa chọn đầu tư mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với tổng vốn gần 22.000 tỷ đồng và tham gia dự án Cảng hàng không Phan Thiết.
Điều đáng nói là Sun Group không dừng ở việc xây dựng sân bay. Doanh nghiệp tiếp tục mở rộng sang toàn bộ chuỗi giá trị hàng không khi hợp tác với Changi Airports International vận hành sân bay Phú Quốc; phát triển tổ hợp bảo dưỡng tàu bay (MRO) tại Vân Đồn cùng Japan Airlines, HAECO và Toyota Tsusho; đồng thời thành lập hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways.
Tiền lệ có Sun Group không dừng ở việc xây dựng sân bay.
Một cái tên khác là T&T Group - doanh nghiệp đứng đầu liên danh thực hiện Dự án Cảng hàng không Quảng Trị theo hình thức PPP với tổng mức đầu tư khoảng 5.800 tỷ đồng. Sau bước đi ở lĩnh vực hạ tầng sân bay, cuối năm 2024, T&T tiếp tục trở thành cổ đông chiến lược và tham gia tiếp quản Vietravel Airlines, mở rộng sự hiện diện trong chuỗi giá trị hàng không từ sân bay đến hãng bay.
Trong khi đó, Masterise Group cũng trở thành một nhân tố mới khi thành lập doanh nghiệp chuyên đầu tư hạ tầng hàng không và tham gia dự án Gia Bình.
Việc GELEX Infra góp vốn vào dự án này vì thế đưa GELEX đứng chung trong một dự án hạ tầng quốc gia với những tập đoàn tư nhân lớn nhất trên thị trường.
Nếu nhìn lại hành trình phát triển của GELEX, đây là bước chuyển đáng chú ý. Từ một doanh nghiệp khởi đầu với thiết bị điện, sau đó mở rộng sang năng lượng, nước sạch, vật liệu xây dựng và khu công nghiệp, GELEX nay đã hiện diện trong một trong những lĩnh vực đòi hỏi năng lực tài chính, khả năng huy động vốn và tầm nhìn dài hạn lớn nhất của nền kinh tế.
Điều đáng chú ý hơn là, theo lãnh đạo GELEX Infra, mục tiêu của doanh nghiệp không chỉ nằm ở việc đầu tư sân bay.
Tại đại hội cổ đông, ông Nguyễn Hoàng Long - Phó Chủ tịch HĐQT GELEX Infra cho biết doanh nghiệp đang định hướng phát triển đồng bộ các khu logistics, khu công nghiệp, kho bãi, hàng hoá, dịch vụ suất ăn, kho nhiên liệu và các khu đô thị vệ tinh xung quanh sân bay theo quy hoạch của địa phương và cơ quan quản lý.
Ông Nguyễn Hoàng Long - Phó Chủ tịch HĐQT GELEX Infra chia sẻ về kế hoạch tham gia đầu tư Cảng hàng không quốc tế Gia Bình tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 của doanh nghiệp.
Nói cách khác, sân bay chỉ là "hạt nhân" của cả một hệ sinh thái kinh tế.
Đây cũng là mô hình mà nhiều tập đoàn tư nhân lớn đang theo đuổi trên thế giới cũng như tại Việt Nam: đầu tư hạ tầng giao thông trước, sau đó phát triển logistics, công nghiệp, bất động sản, thương mại và dịch vụ xung quanh.
Theo GELEX Infra, tiến độ triển khai các dự án vệ tinh sẽ phụ thuộc vào quá trình khai thác thương mại của sân bay.
Theo phương án hiện nay, giai đoạn đầu dự kiến hoàn thành các hạng mục chuyên cơ và quân sự vào năm 2027; sau đó triển khai đường băng thứ hai, nhà ga hành khách cùng các công trình phụ trợ vào năm 2028, hướng tới công suất 30 triệu hành khách vào năm 2030.
Nếu sân bay là bước đi mang tính biểu tượng thì bất động sản mới là lĩnh vực được GELEX kỳ vọng tạo ra tăng trưởng dài hạn.
Thông qua GELEX Infra, tập đoàn hiện sở hữu hệ sinh thái bất động sản khá hoàn chỉnh, từ khu công nghiệp của Viglacera, các dự án nhà ở hợp tác với Frasers Property cho đến các khu đô thị mới.
Trong cơ cấu lợi nhuận của GELEX Infra, bất động sản khu công nghiệp hiện là mảng đóng góp lớn nhất.
Năm 2024, lợi nhuận từ bất động sản khu công nghiệp đạt 2.276 tỷ đồng.
Sáu tháng đầu năm 2025, doanh thu lĩnh vực này đạt 2.142 tỷ đồng, lợi nhuận gộp đạt 1.296 tỷ đồng, tăng lần lượt 9% và 36% so với cùng kỳ.
Riêng Viglacera ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 838 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ; mảng bất động sản và xây dựng đóng góp khoảng 70% lợi nhuận gộp.
Ở mảng nhà ở, đầu năm 2026, GELEX Infra ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với Frasers Property để phát triển các dự án bất động sản.
Hai dự án đầu tiên gồm khu nhà ở ANMaison tại Hải Phòng rộng 13,62 ha và khu đô thị tích hợp khoảng 113 ha tại Đồng Nai.
Theo lãnh đạo GELEX Infra, doanh nghiệp sẽ tiếp tục mở rộng quỹ đất trong giai đoạn 2026-2027 theo hướng chọn lọc, ưu tiên các dự án phục vụ nhu cầu ở thực, các khu vực phát triển theo mô hình TOD hoặc có khả năng khai thác thương mại dài hạn.
Định hướng này cũng phù hợp với quan điểm trước đó của Chủ tịch HĐQT GELEX Nguyễn Văn Tuấn khi cho rằng tập đoàn không xem bất động sản là cơ hội đầu tư mang tính chu kỳ mà là một lĩnh vực chiến lược lâu dài.
Việc mở rộng sang các dự án hạ tầng quy mô lớn đồng nghĩa GELEX phải chuẩn bị cho một chu kỳ đầu tư kéo dài.
Tại đại hội, lãnh đạo GELEX Infra cho biết đặc thù của các dự án sân bay, khu công nghiệp, đô thị hay xử lý nước thải là thời gian hoàn vốn rất dài.
Riêng với sân bay Gia Bình, theo báo cáo tiền khả thi trình Chính phủ và Quốc hội, thời gian thu hồi vốn dự kiến kéo dài hơn 40 năm. Nguyên nhân là nhà đầu tư không chỉ đầu tư xây dựng hạ tầng sân bay mà còn tham gia chi trả chi phí giải phóng mặt bằng - khoản mục vốn thường do Nhà nước thực hiện đối với nhiều dự án hạ tầng lớn.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cho rằng bài toán tài chính sẽ tiếp tục được hoàn thiện khi nghiên cứu khả thi được xây dựng trên cơ sở làm việc với các hãng hàng không và đánh giá đầy đủ hơn về nhu cầu khai thác thương mại.
Trong giai đoạn 2026-2030, GELEX Infra đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu bình quân trên 15% mỗi năm và lợi nhuận tăng 25-30% mỗi năm. Bốn động lực chính được doanh nghiệp xác định gồm bất động sản khu công nghiệp, tái cấu trúc vật liệu xây dựng, bất động sản thương mại và các dự án hạ tầng chiến lược.
Nhìn lại chặng đường phát triển, GELEX đang từng bước dịch chuyển khỏi hình ảnh một tập đoàn chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thiết bị điện hay vật liệu xây dựng.
Thông qua GELEX Infra, tập đoàn hiện đã hiện diện ở hầu hết các mắt xích của chuỗi hạ tầng, từ điện, nước, khu công nghiệp, vật liệu xây dựng, xử lý nước thải đến logistics, bất động sản và sân bay.
Điểm đáng chú ý là các lĩnh vực này không vận hành độc lập mà được kết nối thành một hệ sinh thái, trong đó hạ tầng tạo nền tảng cho công nghiệp và đô thị, còn bất động sản được kỳ vọng trở thành lĩnh vực tạo giá trị gia tăng lớn hơn trong dài hạn.
Gia Bình vì vậy không chỉ là một khoản đầu tư mới của GELEX Infra, mà còn là dấu mốc cho thấy tham vọng lớn hơn của GELEX: bước vào nhóm các nhà phát triển hạ tầng quy mô quốc gia, nơi giá trị không chỉ nằm ở từng công trình riêng lẻ mà ở khả năng hình thành cả một hệ sinh thái kinh tế xoay quanh những dự án hạ tầng trọng điểm.
