Đề xuất đưa khoản lỗ EVN vào giá điện
Đề xuất mới của Bộ Công Thương về cơ chế điều hành giá điện đang mở đường cho việc xử lý dần khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đồng thời tạo hành lang pháp lý để giá điện bám sát hơn với biến động chi phí đầu vào.
Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương cho rằng giá bán lẻ điện cần được phản ánh, điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của các yếu tố đầu vào nhằm bù đắp đầy đủ chi phí hợp lý, hợp lệ và đảm bảo doanh nghiệp điện lực có lợi nhuận hợp lý để bảo toàn, phát triển vốn.
Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất cho phép các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ trong một lần điều chỉnh giá sẽ được cộng dồn, phân bổ vào các kỳ điều chỉnh tiếp theo. Cơ chế này cũng áp dụng với các khoản chi phí tồn đọng phát sinh trước khi luật sửa đổi có hiệu lực.
Bộ Công Thương đề xuất đưa khoản lỗ EVN vào giá điện.
Theo Bộ Công Thương, giai đoạn 2022-2023, nhiều chi phí đầu vào của ngành điện chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ điện, khiến hoạt động kinh doanh của EVN thua lỗ nặng.
Năm 2022, giá điện được giữ nguyên nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội sau đại dịch Covid-19, trong bối cảnh giá than nhập khẩu và giá khí tăng mạnh do tác động từ xung đột Nga - Ukraine. Sang năm 2023, giá điện dù đã được điều chỉnh nhưng mức tăng vẫn thấp hơn đáng kể so với chi phí thực tế phát sinh để tránh gây áp lực lên kinh tế vĩ mô và đời sống người dân.
Theo báo cáo của EVN, khoản lỗ lũy kế trong hai năm 2022-2023 lên tới khoảng 50.029 tỷ đồng. Đến hết năm 2024, nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh có lãi trở lại, số lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN giảm xuống còn khoảng 44.792 tỷ đồng.
Bộ Công Thương cho rằng cơ chế phân bổ chi phí chưa được tính đủ vào giá điện sẽ là cơ sở pháp lý để xử lý dứt điểm các khoản tồn đọng này, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp điện lực thu hồi đầy đủ chi phí hợp lý trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
Tuy vậy, cơ quan quản lý khẳng định việc phân bổ sẽ được tính toán theo lộ trình, có thể phân bổ toàn bộ hoặc một phần tùy từng thời điểm nhằm hạn chế tác động đột ngột tới người dân và doanh nghiệp.
“Việc điều hành giá điện sẽ được xem xét phù hợp với tình hình kinh tế từng thời kỳ, bảo đảm không giật cục, có lộ trình và thực hiện với biên độ điều chỉnh nhỏ”, Bộ Công Thương nêu.
Đáng chú ý, Bộ cũng cho rằng trong các giai đoạn thuận lợi về thủy văn, khi nguồn thủy điện dồi dào giúp giảm chi phí phát điện, việc phân bổ các khoản chi phí tồn đọng có thể không làm tăng giá bán lẻ điện.
EVN lên tiếng đính chính
Liên quan đến vấn đề này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa có báo cáo gửi Bộ Công Thương.
EVN cho biết, vừa qua Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp đã đăng tải nội dung của dự thảo Tờ trình về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15.
Theo đó, tại trang 12 “Đến hết năm 2024, do hoạt động kinh doanh của EVN có lãi nên số lỗ luỹ kế của Công ty mẹ - EVN còn khoảng 44.792 tỷ đồng”.
Để đảm bảo thông tin, số liệu được cập nhật kịp thời tới dư luận nói chung và các cấp có thẩm quyền nói riêng, EVN đã có văn bản thông tin và số liệu tài chính của EVN cập nhật đến hết năm 2025.
Cụ thể như sau: “Trong các năm 2024 và 2025, hoạt động sản xuất kinh doanh của EVN được cải thiện đáng kể, đến hết năm 2025 số lỗ luỹ kế của Công ty mẹ - EVN chỉ còn khoảng 5.611 tỷ đồng”.
Như vậy số lỗ lũy kế đến hết năm 2025 còn 5.611 tỷ đồng giảm 87,48% so với trước đó.
Trước đó, khi sửa đổi Nghị định 72 về cơ chế điều hành giá bán lẻ điện bình quân, Bộ Công Thương từng đề xuất đưa khoảng 44.800 tỷ đồng chi phí sản xuất điện chưa được tính đủ giai đoạn 2022-2024 vào phương án tính giá điện các kỳ sau. Tuy nhiên, đề xuất này khi đó vấp phải nhiều ý kiến trái chiều do chưa có cơ sở pháp lý và thực tiễn rõ ràng.
