Trong bối cảnh các quốc gia vùng Baltic liên tục đối mặt với tình trạng bị máy bay không người lái (UAV/drone) quấy nhiễu, hợp tác quốc phòng với Ukraine đang được đẩy mạnh nhưng vẫn chưa đạt được bước tiến quyết định ở một số nước.
Tại Hội nghị Thượng đỉnh Bắc Âu - Baltic (NB8) diễn ra ở Tallinn, Estonia đầu tuần này, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có các cuộc gặp quan trọng với lãnh đạo các nước Baltic, dẫn đến một số thỏa thuận song phương nhưng cũng cho thấy những hạn chế còn tồn tại.
Tại hội nghị, Estonia và Ukraine đã ký Tuyên bố chung về tăng cường hợp tác an ninh và quốc phòng. Tài liệu này khẳng định ý chí chính trị của hai bên nhằm củng cố và mở rộng hợp tác quốc phòng, bao gồm cả lĩnh vực drone.
Thủ tướng Estonia Kristen Michal nhấn mạnh rằng cùng với nhau, Estonia và Ukraine sẽ làm sâu sắc thêm hợp tác công nghiệp quốc phòng, trao đổi kinh nghiệm và cùng nhau củng cố an ninh châu Âu.
Ông Zelensky cho biết, Tuyên bố chung này thiết lập khung cho việc trao đổi kinh nghiệm, hợp tác công nghiệp quốc phòng và phòng không. Tuy nhiên, hai bên vẫn chưa ký được một thỏa thuận cụ thể về drone.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Estonia Kristen Michal tại Hội nghị Thượng đỉnh Bắc Âu - Baltic (NB8) ở Tallinn, Estonia, ngày 9/6/2026. Ảnh: Kyiv Post
Cố vấn truyền thông chính phủ Estonia, bà Jevgenia Värä, giải thích rằng Tuyên bố chung chỉ là điểm khởi đầu, sẽ được tiếp nối bằng các cuộc thảo luận chi tiết hơn, các thỏa thuận cụ thể và hợp tác thực tiễn.
"Mục tiêu của Estonia là tăng cường năng lực quốc phòng với sự hỗ trợ từ kiến thức và công nghệ của Ukraine. Chúng tôi chắc chắn muốn tận dụng kinh nghiệm rộng lớn của Ukraine trong lĩnh vực drone", bà Värä nói với ERR.
"Các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra, vì vậy không thể bình luận chi tiết hơn về tình trạng hiện tại hoặc tiến độ của các thỏa thuận", bà nói thêm.
Ngược lại, Latvia – một quốc gia vùng Baltic khác – đã ký thỏa thuận drone với Ukraine ngay bên lề hội nghị NB8. Đây là thỏa thuận thứ 6 thuộc loại hình này mà Ukraine ký với các đối tác.
Thỏa thuận tập trung vào sản xuất chung drone, chia sẻ công nghệ, hỗ trợ phát triển drone, phòng không và tên lửa.
Latvia sẽ hỗ trợ Ukraine trong việc cung cấp thiết bị quốc phòng, tài trợ sản xuất, thúc đẩy hợp tác song phương và trao đổi công nghệ, kinh nghiệm. Đổi lại, các chuyên gia đơn vị chống drone của Ukraine sẽ đến Latvia ngay lập tức để hỗ trợ.
"Cuộc gặp đầu tiên của tôi với Thủ tướng mới của Latvia, Andris Kulbergs. Và một kết quả quan trọng đối với chúng tôi: Ký kết Thỏa thuận về máy bay không người lái. Đây là những điều cụ thể để tăng cường quốc phòng chung và sản xuất chung của chúng tôi, và quan trọng hơn, điều này cũng có nghĩa là chuyên môn và kinh nghiệm của Ukraine sẽ giúp tăng cường sức mạnh cho các đối tác của chúng tôi", ông Zelensky nói.
Về phần mình, Thủ tướng Kulbergs cho biết thỏa thuận này sẽ cho phép Latvia và Ukraine chia sẻ chuyên môn về công nghệ drone và huấn luyện quân sự, đồng thời mở rộng hợp tác công nghiệp quốc phòng giữa hai nước.
"Chúng ta phải bảo vệ không phận của mình và không ai biết cách làm điều đó tốt hơn Ukraine", ông Kulbergs nói tại cuộc họp báo chung với ông Zelensky và các nhà lãnh đạo khác tham dự hội nghị thượng đỉnh.
Thỏa thuận drone sẽ mang lại "lợi ích chung trong việc làm cho không phận Baltic an toàn hơn và tăng cường quan hệ kinh tế - quân sự", Thủ tướng Latvia nhấn mạnh.
Tình hình drone quấy nhiễu là bối cảnh quan trọng. Trong những tuần gần đây, drone đã nhiều lần xâm nhập không phận của 3 nước Baltic – thành viên NATO.
Ông Zelensky cũng cam kết hợp tác với Estonia và các nước châu Âu khác để vô hiệu hóa các drone Ukraine bay lạc vào lãnh thổ các nước láng giềng.
Tại hội nghị NB8, các nước đã ra tuyên bố chung hoan nghênh hợp tác trong lĩnh vực drone và các công nghệ Ukraine đã được chứng minh trên chiến trường.
Các nhà lãnh đạo cũng đánh giá cao việc Ukraine sẵn sàng chia sẻ dữ liệu và xuất khẩu năng lực, công nghệ công nghiệp quốc phòng để phát triển sản xuất chung với các đối tác châu Âu.
Minh Đức (Theo ERR, Kyiv Independent)
