Giữa cái nắng như thiêu đốt những ngày cuối tháng 5, làng nghề rèn Tiến Lộc, xã Triệu Lộc, tỉnh Thanh Hóa vẫn vang dội tiếng búa đe. Trong các xưởng rèn, lửa đỏ rực từ những lò nung hơn 1.000 độ C hắt hơi nóng hầm hập.
Phóng viên có mặt tại làng nghề, đứng cách lò rèn vài mét vẫn cảm nhận rõ luồng nhiệt rát mặt. Ngoài trời nắng gắt gần 40 độ C, bên trong xưởng, sức nóng từ than lửa và kim loại nung đỏ khiến không khí đặc quánh, ngột ngạt.
Trong ánh lửa lập lòe, những người thợ bịt kín trong bộ đồ bảo hộ, tay liên tục kéo phôi thép đỏ rực ra khỏi lò rồi dùng búa tạo hình. Mồ hôi chảy thấm đẫm lưng áo.
Ông Phạm Trí Hùng, 65 tuổi, gắn bó với nghề rèn hơn bốn thập kỷ, cho biết mùa hè là quãng thời gian cực nhọc nhất của người thợ. "Ngồi cạnh lò lửa giữa trời nắng nóng giống như chịu hai chảo lửa cùng lúc. Có hôm nóng đến khó thở, làm một lúc phải dừng lại uống nước, nghỉ lấy sức rồi mới làm tiếp được", ông Hùng nói.
Theo ông, nghề rèn vốn nặng nhọc quanh năm. Mùa đông, da mặt nứt nẻ vì lửa nóng; mùa hè lại bỏng rát bởi nhiệt độ cao. Những đợt nắng gay gắt kéo dài khiến người thợ dễ kiệt sức, choáng váng nếu không liên tục bù nước.
"Có hôm nhiệt độ ngoài trời khoảng 38 độ C nhưng khu vực lò nung trong xưởng lên tới 44-45 độ C", anh Nguyễn Văn Long, chủ xưởng rèn Long Ka, cho biết. "Cái nóng hầm hập bao trùm khiến công việc vốn đã nặng nhọc càng thêm vất vả".
Để tránh thời điểm oi bức nhất trong ngày, nhiều hộ sản xuất phải thay đổi nhịp sinh hoạt. Từ sáng sớm, các lò rèn đã đỏ lửa. Người thợ tranh thủ làm đến khoảng 10h rồi nghỉ, chờ chiều muộn trời dịu nắng mới tiếp tục công việc. Không chỉ đối mặt nguy cơ say nắng, người làm nghề rèn còn thường xuyên tiếp xúc với khói than, bụi kim loại và tiếng ồn lớn. Nhiều người bị ảnh hưởng hô hấp, đau mắt hoặc bỏng nhẹ trong quá trình lao động.
Dẫu vất vả, nghề rèn vẫn là nguồn sống chính của hàng nghìn lao động địa phương. Bàn tay những người thợ rèn đã tạo ra nhiều sản phẩm có mặt ở hầu hết các gia đình xứ Thanh như: cuốc, xẻng, liềm, kéo, dao thép. Sản phẩm dao Tiến Lộc được tiêu thụ ở nhiều tỉnh thành và xuất khẩu sang Lào, Campuchia, Myanmar.
Theo UBND xã Triệu Lộc, toàn xã hiện có hơn 1.500 hộ với gần 2.600 lao động làm nghề rèn thường xuyên. Hệ thống sản xuất gồm 15 tổ hợp máy cán rút thép, 8 cơ sở chế tạo máy, 5 cơ sở đột dập nguyên liệu cùng hàng trăm xưởng lớn nhỏ.Doanh thu từ làng nghề ước đạt khoảng 200 tỷ đồng mỗi năm, thu nhập bình quân của lao động dao động 8-13 triệu đồng mỗi tháng.
