Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vừa có những phát biểu rõ ràng và thẳng thắn về kỳ vọng của Washington đối với chính phủ mới của Iraq, trang Voice of Emirates của UAE đưa tin ngày 3/6.
Theo cổng thông tin này, ông Rubio nhấn mạnh rằng Mỹ mong muốn Thủ tướng mới của Iraq phải giải quyết nghiêm túc các "lo ngại" của Mỹ liên quan đến các nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn hoạt động trên lãnh thổ Iraq.
Theo Ngoại trưởng Mỹ, đây là một trong những ưu tiên hàng đầu trong quan hệ song phương. Washington yêu cầu Baghdad thực hiện các biện pháp cụ thể để củng cố chủ quyền quốc gia, đảm bảo nhà nước độc quyền kiểm soát vũ khí và hạn chế ảnh hưởng của các lực lượng dân quân có liên hệ với Tehran.
Yêu cầu này được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Quốc hội Iraq phê chuẩn chính phủ mới. Trước đó, vào ngày 14/5, ông Ali al-Zaidi đã chính thức trở thành Thủ tướng Iraq ở tuổi 40, là người trẻ nhất đảm nhận vị trí này trong lịch sử hiện đại của đất nước.
Ông Ali al-Zaidi trở thành Thủ tướng Iraq ở tuổi 40, là người trẻ nhất đảm nhận vị trí này trong lịch sử hiện đại của đất nước. Ảnh: New Arab
Ông Al-Zaidi lên nắm quyền trong bối cảnh Iraq đang chịu nhiều áp lực cả trong và ngoài nước.
Việc ông được lựa chọn thay vì các ứng cử viên như ông Nouri al-Maliki – người từng bị Tổng thống Mỹ Donald Trump phản đối mạnh mẽ – cho thấy rõ vai trò và ảnh hưởng của Washington trong tiến trình thành lập chính phủ ở quốc gia Trung Đông.
Xuất thân từ giới kinh doanh và học thuật, ông Al-Zaidi được đánh giá là có ít ràng buộc với các phe phái chính trị truyền thống.
Một mặt, việc có ít kinh nghiệm chính trị sẽ khiến ông đối mặt với nhiều thách thức lớn. Mặt khác, các nhà phân tích nhận định rằng đây cũng là lợi thế lớn nhất của ông trong bối cảnh chính trị phân cực sâu sắc, vì điều này giúp ông trở thành một lựa chọn dễ được chấp nhận cả trong nước và quốc tế.
Trong số các thách thức mà Thủ tướng mới của Iraq phải đối mặt, thách thức lớn nhất và cấp bách nhất hiện nay chính là cân bằng quan hệ giữa Baghdad với Washington và Tehran.
Trong khi Iran duy trì ảnh hưởng sâu rộng ở Iraq thông qua các nhóm dân quân Shia, Mỹ là đối tác quan trọng của Baghdad về an ninh và kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực dầu mỏ và hỗ trợ chống khủng bố.
Bên cạnh đó, ông Al-Zaidi còn phải đối mặt với hàng loạt thách thức nội tại, bao gồm vấn đề tham nhũng, nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào dầu mỏ, cơ sở hạ tầng yếu kém và nội các chưa hoàn chỉnh khiến việc ra quyết định trở nên khó khăn.
Minh Đức (Theo Voice of Emirates, Al Jazeera)
