Quốc hội Mỹ gần đây đã thông qua Đạo luật Phân bổ Ngân sách Quốc phòng năm tài chính 2026 với tổng giá trị 838,7 tỷ USD, trong đó bao gồm 200 triệu USD cho Sáng kiến An ninh Baltic (BSI) hỗ trợ 3 quốc gia trong khu vực là Estonia, Latvia và Litva.
Ngoài ra, Estonia còn nhận thêm 10 triệu USD qua chương trình Tài trợ Quân sự Nước ngoài.
Đạo luật đã được thông qua với tỉ lệ sít sao 217-214 ở Hạ viện, 71-29 ở Thượng viện, và được Tổng thống Donald Trump ký ban hành vào ngày 3/2, bất chấp một số nỗ lực trước đó từ Lầu Năm Góc muốn cắt giảm khoản hỗ trợ này.
Khoản tiền trên tiếp tục dòng hỗ trợ ổn định mà Mỹ dành cho khu vực Baltic kể từ khi BSI được khởi xướng năm 2020, với kinh phí được phân bổ hàng năm cho 3 quốc gia dựa trên nhu cầu về năng lực.
Các khoản viện trợ trước đây đã giúp các nước Baltic mua sắm đạn dược cho hệ thống HIMARS, tên lửa Javelin, đạn pháo cỡ lớn và nâng cao khả năng tương tác với lực lượng NATO.
Mục tiêu chính là phát triển năng lực phòng thủ độc lập, tăng cường khả năng phối hợp quân sự giữa 3 nước Baltic và với đồng minh, từ đó củng cố khả năng răn đe trước các mối đe dọa tiềm tàng.
Lính thủy quân lục chiến Mỹ tham gia cuộc diễn tập đổ bộ đa quốc gia tại Ustka, Ba Lan, trong khuôn khổ Chiến dịch Baltic 24, tháng 6/2024. Ảnh: Stars and Stripes
"Điều này rất quan trọng để tăng cường khả năng răn đe cho các đồng minh Baltic của chúng tôi", Hạ nghị sĩ Don Bacon (Đảng Cộng hòa, bang Nebraska) – một thiếu tướng Không quân đã nghỉ hưu và đồng chủ tịch Nhóm nghị sĩ Baltic của Hạ viện – nói với đài RFE/RL.
"Quốc hội cam kết duy trì liên minh NATO mạnh mẽ, và chúng tôi biết rằng cần phải đặc biệt chú trọng đến các nước Baltic", ông Bacon cho biết.
Đối với các nhà lãnh đạo Baltic, cuộc bỏ phiếu của Quốc hội Mỹ thông qua khoản tài trợ không chỉ đơn thuần là một quyết định về ngân sách.
Bộ trưởng Ngoại giao Litva Kestutis Budrys, phát biểu với RFE/RL trong chuyến thăm Washington ngày 4/2, nhấn mạnh thực tế rằng khu vực này là tuyến đầu của NATO.
"Quyết định này mang tính chính trị rất cao", ông Budrys nói, mô tả nó như bằng chứng về mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương mạnh mẽ và cam kết của các nước Baltic trong việc đầu tư vào năng lực quốc phòng do Mỹ sản xuất.
Ông Budrys cũng chỉ ra môi trường an ninh rộng lớn hơn mà khu vực đang phải đối mặt trong bối cảnh cuộc xung đột Nga-Ukraine – sẽ cán mốc 4 năm vào cuối tháng này.
Đặc biệt, 3 quốc gia vùng Baltic, tất cả đều là thành viên NATO và dành sự ủng hộ mạnh mẽ cho Ukraine, đã chứng kiến các vụ xâm phạm không phận bởi máy bay hoặc máy bay không người lái (UAV/drone) trong những tháng gần đây.
Do đó, theo bà Kristen Taylor, phó giám đốc Sáng kiến An ninh xuyên Đại Tây Dương tại Hội đồng Đại Tây Dương, quyết định này còn mang lại sự trấn an nhất định cho các đồng minh vốn đang lo ngại về cam kết của Washington đối với an ninh châu Âu.
Minh Đức (Theo RFE/RL, ERR)
