Theo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024, người lao động chỉ cần đủ 15 năm đóng BHXH thay vì 20 năm như trước để được hưởng lương hưu. Đây được xem là bước cải cách quan trọng nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận lương hưu cho hàng triệu người lao động, đặc biệt là những người tham gia BHXH muộn hoặc có quá trình đóng không liên tục.
Theo BHXH Việt Nam, việc giảm thời gian đóng tối thiểu được xây dựng trên nguyên tắc hài hòa giữa mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và nguyên tắc đóng - hưởng. Nhờ đó, nhiều người lao động sẽ có cơ hội ở lại hệ thống BHXH và tích lũy quyền lợi hưu trí thay vì phải nhận BHXH một lần.
Ảnh minh hoạ.
Không chỉ được nhận lương hưu hằng tháng, người nghỉ hưu còn được cấp thẻ BHYT miễn phí trong suốt thời gian hưởng, với mức chi trả cao hơn so với người tham gia tự nguyện. Ngoài ra, họ được bảo đảm các chế độ tử tuất như trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất cho thân nhân. Đây là những quyền lợi có ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ tài chính cho gia đình khi rủi ro xảy ra.
Một điểm đáng chú ý là lương hưu không cố định mà được Nhà nước điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế. Cơ chế này giúp duy trì giá trị thực của khoản thu nhập, hạn chế tác động của lạm phát và góp phần ổn định cuộc sống người về hưu.
Theo BHXH Việt Nam, quy định giảm thời gian đóng đặc biệt có lợi cho lao động trung niên, lao động tự do hoặc những người khó duy trì quá trình đóng dài hạn. Nhờ đó, họ không bị "ra khỏi hệ thống" như trước mà vẫn có cơ hội tích lũy để hưởng lương hưu.
Tuy nhiên, cơ quan BHXH cũng nhấn mạnh rằng nguyên tắc đóng - hưởng vẫn được giữ nguyên. Người lao động tham gia BHXH càng lâu thì mức lương hưu nhận được càng cao. Vì vậy, nếu có điều kiện, người lao động nên tiếp tục duy trì thời gian tham gia để tối ưu hóa quyền lợi khi về già.
Thống kê của BHXH Việt Nam cho thấy đến hết tháng 5/2026, cả nước có khoảng 21,99 triệu người tham gia BHXH, trong đó 19,41 triệu người tham gia BHXH bắt buộc và 2,58 triệu người tham gia BHXH tự nguyện. Số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp đạt 17,37 triệu người.
Trong 5 tháng đầu năm, số người nhận BHXH một lần tiếp tục giảm mạnh, thấp hơn gần 25% so với cùng kỳ 2025 (giảm hơn 100.600 người, tương đương 26,18%).
Xu hướng này nối tiếp đà giảm của năm trước và những tháng đầu 2026, cho thấy người lao động đang cân nhắc kỹ hơn, ưu tiên ở lại hệ thống để hưởng lương hưu và các quyền lợi an sinh dài hạn.
Minh Hoa (t/h theo Lao Động, Người Lao Động)
