Nhà máy điện hạt nhân Grafenrheinfeld, được coi là nhà máy lâu đời nhất của Đức, đang tiến thêm những bước quan trọng trong hành trình kết thúc hoạt động của mình.
Nhà máy này, nằm ở Bavaria, bắt đầu xây dựng từ năm 1975 và đạt tới điểm tới hạn đầu tiên vào tháng 12/1981, kết nối lưới điện cùng tháng đó, trước khi chính thức vận hành thương mại vào tháng 6/1982.
Đây là lò phản ứng nước áp lực (PWR) với công suất ròng 1275 MWe, từng cung cấp hơn 11% nhu cầu năng lượng của vùng Bavaria trong suốt thời gian hoạt động.
Quyết định cho Grafenrheinfeld ngừng hoạt động được thực thi vào ngày 27/6/2015, theo sửa đổi lần thứ 13 của Luật Năng lượng Hạt nhân Đức năm 2011, nhằm loại bỏ dần năng lượng hạt nhân.
Việc này nằm trong chiến lược "Energiewende" (Chuyển đổi Năng lượng) của chính phủ Đức, hướng tới việc sản xuất khoảng 80% điện từ nguồn tái tạo vào năm 2050.
Bộ trưởng Môi trường Đức lúc bấy giờ, bà Barbara Hendricks, nhấn mạnh rằng việc đóng cửa nhà máy là "tín hiệu rõ ràng cho thấy việc loại bỏ hạt nhân đang tiến triển", giúp giảm rủi ro còn lại và thúc đẩy tái tổ chức nguồn cung năng lượng.
Tuy nhiên, Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Đức (BDI) vào thời điểm đó, ông Ulrich Grillo, cảnh báo rằng việc tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân có thể ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh nguồn cung khu vực và việc làm.
Ảnh minh họa.
Hiện nay, khoảng 1/4 nhu cầu điện của Đức đến từ nguồn bền vững, dù vẫn còn nghi ngờ về tính khả thi của kế hoạch.
Quá trình tháo dỡ nhà máy bắt đầu từ tháng 4/2018, sau khi PreussenElektra – công ty vận hành – nhận được giấy phép tháo dỡ đầu tiên vào năm 2018, dựa trên đơn xin từ năm 2014.
Giấy phép thứ hai, nộp năm 2019 và cấp năm 2022, bao gồm việc tháo dỡ bình phản ứng áp lực và lớp chắn sinh học xung quanh.
Một trong những dự án quan trọng là tháo dỡ 4 máy phát hơi nước, mỗi cái cao 20 mét và nặng 365 tấn. Công việc này dự kiến kéo dài hơn một thập kỷ.
Vào ngày 20/1 năm nay, máy phát đầu tiên đã được tháo rời khỏi vị trí trong tòa nhà phản ứng, nâng lên, nghiêng, xoay và đặt trước rào chắn khu vực kiểm soát mới, mất khoảng 9 giờ sau nhiều tháng chuẩn bị và sửa đổi cấu trúc. Ba máy còn lại sẽ được tháo dỡ, với cái cuối cùng dự kiến di chuyển ra khỏi tòa nhà vào cuối tháng 2.
Các máy phát này sẽ được vận chuyển đến Cyclife ở Thụy Điển vào mùa xuân 2027 để xử lý tại chỗ và nấu chảy một phần. PreussenElektra đã ký hợp đồng với Cyclife (công ty con của EDF Pháp) vào năm 2021 để xử lý 12 máy phát tương tự từ các nhà máy điện hạt nhân Grafenrheinfeld, Unterweser và Grohnde.
Hai công ty là Framatome và Mammoet cũng ham gia tháo dỡ máy phát hơi nước tại Grafenrheinfeld, dựa trên kinh nghiệm xử lý từ Unterweser. Cyclife chuyên về tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân và quản lý chất thải.
Gần đây nhất, vào ngày 16/8/2024, 2 tháp làm mát cao 143 mét của nhà máy đã bị phá hủy bằng các vụ nổ có kiểm soát, sau sự trì hoãn ngắn.
Lịch ban đầu là 17h30 giờ địa phương, nhưng bị đẩy về gần 20h00 do một nhà hoạt động ủng hộ năng lượng hạt nhân trèo lên một cột điện, tự xích mình ở độ cao 10 mét để phản đối. Đội đặc nhiệm đã giải cứu người này trước khi cảnh sát can thiệp.
Quá trình phá hủy kéo dài khoảng 30 giây, tạo ra 55.000 tấn bê tông vụn, đã được dùng để lấp 2 bồn thu nước bên dưới tháp.
Giờ đây, khi nhà máy điện hạt nhân Grafenrheinfeld tiến thêm một bước trên hành trình cuối cùng của mình, điều này phản ánh cam kết của Đức trong chuyển đổi năng lượng, dù vẫn tồn tại tranh cãi.
Minh Đức (Theo WNN, Euronews)
