Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) vừa đưa ra phán quyết mới nhất gây bất lợi cho chương trình nghị sự về thuế quan của Tổng thống Donald Trump.
Theo quyết định 2-1 ngày 7/5, tòa án tuyên bố mức thuế 10% toàn cầu mà ông Trump áp dụng là không được phép theo Đạo luật Thương mại 1974.
Đây là một đòn giáng tiếp theo vào chiến lược thương mại của Tổng thống Trump, chỉ vài tháng sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các biện pháp thuế quan khẩn cấp trước đó.
Phán quyết xuất phát từ vụ kiện do 24 bang, cùng một công ty nhập khẩu gia vị tại New York (Burlap & Barrel) và một công ty đồ chơi tại Florida (Basic Fun!) khởi xướng.
Tòa án cho rằng ông Trump không chứng minh được các điều kiện cần thiết theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thuế tạm thời.
Luật này chỉ cho phép áp thuế lên đến 15% trong tối đa 150 ngày nhằm giải quyết thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng hoặc ngăn chặn sự suy giảm giá trị đồng USD. Tuy nhiên, tòa xác định lệnh thuế của Tổng thống Trump không nêu rõ các điều kiện này đã được đáp ứng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Getty
Mặc dù phán quyết cho thấy thuế quan là bất hợp pháp, nhưng tòa chỉ ban hành lệnh cấm hẹp. Thuế 10% chỉ bị chặn đối với 2 doanh nghiệp tư nhân là Basic Fun! và Burlap & Barrel cùng bang Washington.
Phần lớn 24 bang kiện tụng không đủ tư cách đứng kiện vì không phải là nhà nhập khẩu trực tiếp chịu thuế. Chỉ bang Washington cung cấp bằng chứng đã trả thuế qua Đại học Washington.
Do đó, mức thuế vẫn tiếp tục áp dụng cho hầu hết các nhà nhập khẩu khác trong thời gian chờ kháng cáo.
Mức thuế 10% toàn cầu được ông Trump công bố ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao vào ngày 20/2, vốn bác bỏ việc sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977 để áp thuế rộng rãi.
Lệnh thuế mới loại trừ một số mặt hàng như thịt bò, cà chua, cam, dược phẩm, ô tô chở khách và một số khoáng sản quan trọng, đồng thời miễn trừ cho hàng hóa theo thỏa thuận thương mại với Canada và Mexico.
Phản ứng từ ông Trump khá mạnh mẽ. Ông chỉ trích "2 thẩm phán cánh tả cực đoan" và khẳng định ông không ngạc nhiên với các phán quyết từ tòa án.
"Chúng ta nhận một phán quyết rồi làm theo cách khác," ông nói với các phóng viên. Nhà Trắng và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.
Chính quyền Trump vẫn có ý định khôi phục các mức thuế quan rộng rãi đối với các đối tác thương mại lớn bằng cách viện dẫn một đạo luật thứ 3 đã vượt qua nhiều thách thức pháp lý, đó là Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, quy định về các hành vi thương mại không công bằng. Hiện đang có 3 cuộc điều tra thuế quan theo Điều 301 đang được tiến hành và dự kiến hoàn tất vào tháng 7.
Minh Đức (Theo USA Today, Reuters)
