Bốn “siêu phân đoạn” tái thiết toàn bộ bờ Nam kênh Đôi
Theo Sở Xây dựng Tp.HCM, 4 dự án thành phần dọc bờ Nam kênh Đôi đã được đưa vào danh mục triển khai cấp bách giai đoạn 2026/2030 bằng nguồn vốn ngân sách.
Toàn tuyến dài khoảng 8,8 km, chạy dọc trục đường Phạm Thế Hiển, được chia thành 4 phân đoạn độc lập nhằm tăng tốc giải phóng mặt bằng và kiểm soát dòng vốn đầu tư công.
Ở bờ Nam kênh Đôi (Dự án mở rộng đường Phạm Thế Hiển), khu vực dốc cầu Chữ Y nằm trong phạm vi của Phân đoạn 1 (đoạn từ cầu Rạch Ông đến cầu Mật). (Ảnh: Thanh Thương)
Trong đó, phân đoạn 1 từ cầu Rạch Ông đến cầu Mật dài 1,2 km sẽ mở rộng lộ giới đường Phạm Thế Hiển lên 30m, ảnh hưởng khoảng 860 hộ dân với tổng vốn đầu tư khoảng 6.425 tỷ đồng.
Tuyến đường Phạm Thế Hiển bắt đầu chạy từ cầu Rạch Ông, đi qua khu vực chân cầu Chữ Y (kết nối trực tiếp qua đường Dạ Nam/Nguyễn Thị Tần). Do đó, khi Phân đoạn 1 tiến hành giải tỏa và mở rộng đường Phạm Thế Hiển lên lộ giới 30 m, toàn bộ khu vực nhà dân ven kênh lụp xụp quanh chân cầu Chữ Y phía bờ Nam đều nằm trong diện di dời.
Phân đoạn 2 từ cầu Mật đến cầu Hiệp Ân có quy mô lớn hơn với chiều dài 2,1 km, tổng vốn lên tới 14.600 tỷ đồng và ảnh hưởng khoảng 2.042 hộ dân. Ngoài mở rộng tuyến đường chính, dự án còn nâng cấp cầu Mật, cầu Hiệp Ân, xây dựng hệ thống hào kỹ thuật ngầm và gần 10 ha công viên cây xanh ven sông.
Cầu Nhị Thiên Đường thuộc Phân đoạn 3 (Đoạn từ cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng) của dự án chỉnh trang bờ Nam kênh Đôi và mở rộng đường Phạm Thế Hiển. Cầu Nhị Thiên Đường bắc qua kênh Đôi, là điểm đầu của Quốc lộ 50 kết nối với đường Tùng Thiện Vương. Trục đường Phạm Thế Hiển chạy dọc bờ Nam kênh Đôi sẽ đi qua và giao cắt trực tiếp ngay dưới chân cầu Nhị Thiên Đường. Khu vực chân cầu này nằm giữa cầu Hiệp Ân và cầu Bà Tàng.
Ở phân đoạn 3 từ cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng, Tp.HCM dự kiến chi hơn 10.800 tỷ đồng để di dời 1.278 hộ dân, kết hợp đào một phần chân kè nhằm khơi thông dòng chảy, xây mới cầu Bà Tàng và bổ sung thêm gần 10 ha mảng xanh công cộng. Khi Phân đoạn 3 được triển khai nâng cấp và mở rộng lộ giới đường Phạm Thế Hiển lên 30 m, toàn bộ dải nhà dân ven kênh lụp xụp xung quanh khu vực dốc chân cầu Nhị Thiên Đường phía bờ Nam (thuộc địa bàn Phường 5 và Phường 6) sẽ nằm trong diện di dời, giải tỏa. Dự kiến sẽ được triển khai xây dựng trong giai đoạn từ quý I/2028 đến quý I/2030.
Riêng phân đoạn 4 từ cầu Bà Tàng đến hết bờ Nam kênh Đôi có tổng vốn lớn nhất, hơn 15.600 tỷ đồng để di dời khoảng 1.627 hộ dân, đồng thời hoàn thiện hệ thống thoát nước, xử lý nước thải và hạ tầng kỹ thuật công nghệ cao.
Các dự án này sẽ được triển khai nối tiếp sau khi dự án cải tạo bờ Bắc kênh Đôi hoàn thành vào năm 2028.
Xây hơn 4.000 căn hộ tái định cư tại chỗ
Một trong những điểm đáng chú ý của chương trình chỉnh trang lần này là cơ chế hỗ trợ, bồi thường được đánh giá linh hoạt và mạnh tay hơn trước.
Theo Quyết định 11/2026/QĐ/UBND của UBND Tp.HCM, dù đất lấn chiếm kênh rạch không được bồi thường về đất, người dân vẫn được hỗ trợ theo thời điểm sử dụng thực tế. Cụ thể, trường hợp sử dụng đất trước ngày 15/10/1993 được hỗ trợ tới 70% giá đất tính bồi thường; giai đoạn từ 15/10/1993 đến trước 1/7/2004 được hỗ trợ 56%; còn từ 1/7/2004 đến trước 1/7/2014 được hỗ trợ 42%.
Ngoài ra, người dân tự lo chỗ ở thay vì nhận tái định cư sẽ được hỗ trợ thêm 5% tổng giá trị bồi thường đất ở. Chính sách thuê nhà tạm cư cũng tăng mạnh, dao động từ 15-24 triệu đồng/hộ/tháng tùy khu vực và số nhân khẩu.
Để giảm xáo trộn đời sống người dân, Sở Xây dựng Tp.HCM còn đề xuất đầu tư khẩn cấp 5 dự án nhà ở xã hội và tái định cư ngay tại địa bàn với quy mô hơn 4.000 căn hộ, tổng vốn khoảng 6.300 tỷ đồng.
Các dự án trải dài tại khu vực Chánh Hưng và Phú Định, trong đó đáng chú ý có khu tái định cư 400 Nguyễn Duy quy mô gần 1.500 căn, khu nhà ở hỗn hợp tại Bến Bình Đông hơn 1.200 căn và nhiều dự án nhà ở xã hội khác.
Theo ghi nhận từ dự án bờ Bắc kênh Đôi, việc tổ chức cho người dân tham quan căn hộ mẫu đã giúp tăng đáng kể sự đồng thuận. Riêng tại phường Phú Định, đã có 731/804 hộ đồng ý nhận bồi thường và hơn 580 hộ chủ động bàn giao mặt bằng. (Ảnh: Thanh Thương)
Khi toàn bộ dự án hoàn thành, trục đường Phạm Thế Hiển sẽ được mở rộng đồng bộ lên 30m, kết hợp dải công viên xanh ven kênh, tạo nên diện mạo đô thị hoàn toàn mới cho quận 8 cũ (nay là phường Bình Đông, Chánh Hưng và Phú Định). Tp.HCM kỳ vọng khu vực này sẽ trở thành điểm nhấn đô thị sinh thái ven sông, kết hợp hạ tầng hiện đại với mô hình kinh tế đêm “trên bến dưới thuyền”, mở ra không gian sống mới cho khu Nam thành phố.
Hiện trạng dự án Bắc Kênh đôi hơn 7.300 tỷ đồng
