Mỗi lần mở TikTok hay Instagram, không khó để bắt gặp những video với dòng chữ: “No Buy 2025”, “No Spend Challenge” hay “Tôi sẽ không mua gì suốt 1 năm”.
Trào lưu của giới trẻ với mục tiêu cắt giảm tối đa việc mua sắm không cần thiết.
Đây là trào lưu mới nổi trong giới trẻ, đặc biệt là Gen Z và Millennials, với mục tiêu cắt giảm tối đa việc mua sắm không cần thiết. Người tham gia thường tự đặt ra “luật” cho bản thân: không mua quần áo mới, không săn sale mỹ phẩm, không đổi điện thoại, không order đồ decor hay các món đồ “mua cho vui”.
Khác với phong cách “thắt lưng buộc bụng” truyền thống, “No Buy Year” được nhiều bạn trẻ biến thành một hành trình công khai trên mạng xã hội. Họ quay video khoe tủ đồ cũ, ghi nhật ký tiết kiệm tiền mỗi tháng, thậm chí đếm số ngày “không tiêu tiền”.
Nhiều người cho rằng trào lưu này xuất hiện sau giai đoạn “revenge spending” – mua sắm trả thù hậu đại dịch. Theo khảo sát của Intuit Credit Karma, khoảng 1/3 Gen Z và Millennials thừa nhận mình từng nghiện mua sắm, còn 20% tuyên bố sẽ tham gia “No Buy Year”.
Một số TikToker cho biết họ tiết kiệm được khoản tiền đáng kinh ngạc nhờ thử thách này. Tạp chí Glamour dẫn trường hợp một nhà sáng tạo nội dung tiết kiệm tới 10.000 USD sau khi ngừng mua quần áo, phụ kiện và đồ trang trí trong suốt một năm.
Trào lưu “No Buy Year” khiến Gen Z tiết kiệm được khoản tiền mua sắm bất ngờ
Nhiều người tham gia còn cho biết “No Buy Year” giúp họ nhận ra bản thân từng tiêu tiền theo cảm xúc quá nhiều. Chỉ cần buồn chán, áp lực hoặc thấy người khác khoe đồ mới trên TikTok, họ lập tức đặt hàng online dù không thực sự cần.
“Trước đây tôi có thể mua son chỉ vì thấy màu đẹp trên livestream. Giờ tôi buộc bản thân dùng hết đồ cũ trước khi nghĩ tới chuyện mua mới”, một người dùng chia sẻ trên mạng xã hội.
Không ít bạn trẻ cũng xem đây là cách “cai nghiện dopamine” từ mua sắm online. Việc liên tục nhận hàng, săn flash sale hay xem livestream bán hàng bị cho là khiến nhiều người hình thành thói quen tiêu tiền mất kiểm soát.
Tuy nhiên, trào lưu này cũng gây tranh cãi dữ dội. Một số ý kiến cho rằng “No Buy Year” thực chất chỉ là phiên bản mới của xu hướng sống tối giản, nhưng được “đóng gói” hấp dẫn hơn để hút view. Nhiều video mang danh tiết kiệm vẫn xuất hiện đầy cảnh quay cà phê sang chảnh, du lịch hay ăn uống đắt đỏ.
Bloomberg từng nhận định thử thách “No Buy” có thể phản tác dụng nếu người tham gia quá cực đoan, bởi nhiều người sau thời gian nhịn mua sắm lại “xả van” bằng cách chi tiêu mạnh hơn.
Một số chuyên gia tài chính cũng cho rằng cắt hoàn toàn mua sắm không giải quyết tận gốc vấn đề quản lý tiền bạc. CNBC nhận định các thử thách “no spend” thường khó duy trì lâu dài và dễ tạo cảm giác thất bại nếu người tham gia lỡ phá luật.
Trên Reddit, nhiều cuộc tranh luận nổ ra quanh câu hỏi: Gen Z thực sự đang tiết kiệm hay chỉ chạy theo một xu hướng mạng xã hội mới? Có người khoe tiết kiệm hàng chục nghìn USD, nhưng cũng nhiều bình luận thừa nhận “không mua gì” là điều gần như bất khả thi trong bối cảnh chi phí sống ngày càng đắt đỏ.
Dù gây tranh cãi, “No Buy Year” vẫn phản ánh một thay đổi rõ rệt trong tư duy của giới trẻ. Sau nhiều năm bị cuốn vào văn hóa tiêu dùng nhanh và áp lực “phải có đồ mới”, không ít người bắt đầu muốn sống chậm lại, chi tiêu có kiểm soát hơn và học cách hài lòng với những gì mình đang có.
Khánh Linh (t/h)
