Vietnam Airlines đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất sau đại dịch và đang từng bước khôi phục sức khỏe tài chính.
Liệu hãng hàng không quốc gia đã thực sự bước qua "cơn bĩ cực" để tiến tới "hồi thái lai", hay những thử thách lớn nhất vẫn còn ở phía trước? Câu trả lời nằm trong chính bức tranh tài chính, những nút thắt chiến lược và các cơ hội đang mở ra đối với Vietnam Airlines hôm nay.
Năm 2025 có thể được xem là một cột mốc đặc biệt đối với Vietnam Airlines. Sau nhiều năm vật lộn với hậu quả của đại dịch Covid-19, hãng hàng không quốc gia đã trở lại quỹ đạo lợi nhuận với kết quả kinh doanh thuộc nhóm cao nhất trong lịch sử hoạt động.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm toán, Vietnam Airlines ghi nhận doanh thu và thu nhập hợp nhất đạt 123.016 tỷ đồng. Trong khi đó, tổng chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh, tài chính và chi phí khác ở mức 115.690 tỷ đồng. Kết quả, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt 7.914 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 8.168 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 7.607 tỷ đồng. Riêng lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 7.204 tỷ đồng.
Đây là mức lợi nhuận có ý nghĩa đặc biệt đối với Vietnam Airlines bởi nó cho thấy hãng không chỉ thoát khỏi giai đoạn thua lỗ kéo dài do đại dịch, mà còn đã khôi phục được khả năng sinh lời ở quy mô lớn. Sau nhiều năm tập trung vào mục tiêu duy trì thanh khoản, bảo đảm hoạt động và tái cơ cấu tài chính, Vietnam Airlines đã quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng.
Đà phục hồi đó tiếp tục được duy trì trong những tháng đầu năm 2026. Báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 cho thấy doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt 36.883 tỷ đồng, tăng hơn 6.300 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận gộp đạt 7.311 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt 4.532 tỷ đồng. Sau khi trừ thuế, lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt gần 4.515 tỷ đồng, trong đó lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 4.388 tỷ đồng.
Con số này cho thấy chỉ trong ba tháng đầu năm, Vietnam Airlines đã thực hiện được hơn một nửa kết quả lợi nhuận của cả năm 2025. Điều đó phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của nhu cầu vận tải hàng không, đặc biệt trên các đường bay quốc tế, đồng thời cho thấy hiệu quả từ các giải pháp tái cơ cấu và tối ưu hóa hoạt động mà hãng đã kiên trì triển khai trong nhiều năm qua.
Không chỉ lợi nhuận được cải thiện, bảng cân đối kế toán của Vietnam Airlines cũng cho thấy những tín hiệu tích cực hơn so với giai đoạn trước.
Tính đến ngày 31/3/2026, tổng tài sản hợp nhất của Vietnam Airlines đạt hơn 79.063 tỷ đồng, tăng gần 5.900 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, tài sản ngắn hạn đạt 35.730 tỷ đồng và tài sản dài hạn đạt gần 43.333 tỷ đồng.
Một trong những điểm sáng nổi bật là khả năng thanh khoản. Tại thời điểm cuối quý I/2026, Vietnam Airlines sở hữu gần 9.950 tỷ đồng tiền và các khoản tương đương tiền. Bên cạnh đó, hãng còn có hơn 10.268 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn ngắn hạn và gần 13,7 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn dài hạn.
Như vậy, tổng lượng tiền mặt, tiền gửi và các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn của Vietnam Airlines hiện đạt trên 20.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực tài chính quan trọng giúp hãng duy trì khả năng thanh toán, bảo đảm hoạt động sản xuất kinh doanh và tạo dư địa cho các kế hoạch đầu tư trong tương lai.
Một chỉ tiêu khác phản ánh rõ chất lượng phục hồi của doanh nghiệp là dòng tiền. Trong quý I/2026, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của Vietnam Airlines đạt gần 5.399 tỷ đồng, cao hơn rất nhiều so với mức 2.336 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Dòng tiền kinh doanh dương ở quy mô lớn cho thấy lợi nhuận của doanh nghiệp không chỉ tồn tại trên báo cáo kế toán mà đã được chuyển hóa thành tiền mặt thực tế. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với một doanh nghiệp có cường độ sử dụng vốn lớn như hàng không.
Một chuyển biến đáng chú ý khác nằm ở vốn chủ sở hữu. Cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu hợp nhất của Vietnam Airlines đạt 6.730 tỷ đồng. Đến hết quý I/2026, con số này đã tăng lên 11.232 tỷ đồng, tương đương tăng thêm hơn 4.500 tỷ đồng chỉ trong vòng ba tháng.
Sự gia tăng này chủ yếu đến từ kết quả kinh doanh tích cực trong quý đầu năm, qua đó góp phần củng cố nền tảng tài chính của doanh nghiệp sau giai đoạn dài chịu áp lực từ các khoản lỗ tích lũy.
Có thể nói, về tổng thể, sức khỏe tài chính của Vietnam Airlines hiện nay đã khác xa so với hình ảnh của một doanh nghiệp chật vật vượt qua khủng hoảng cách đây vài năm. Hãng đã khôi phục khả năng tạo lợi nhuận, duy trì dòng tiền dương, cải thiện vốn chủ sở hữu và củng cố thanh khoản.
Tuy nhiên, quá trình phục hồi vẫn chưa hoàn tất. Khối lỗ lũy kế lớn cùng nhu cầu vốn cho các kế hoạch phát triển trong tương lai cho thấy Vietnam Airlines đã đi qua giai đoạn sinh tồn, nhưng vẫn đang ở giữa hành trình tái thiết.
Nếu năm 2025 và quý I/2026 cho thấy Vietnam Airlines đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất của cuộc khủng hoảng Covid-19, thì điều đó không đồng nghĩa hãng đã hoàn thành quá trình phục hồi.
Thực tế, kết quả kinh doanh khả quan trong thời gian qua mới chỉ là bước đầu của một hành trình dài hơn: tái thiết toàn diện doanh nghiệp sau cú sốc lớn nhất trong lịch sử ngành hàng không thế giới. Đó cũng là lý do Đề án cơ cấu lại Tổng công ty Hàng không Việt Nam được xem là một trong những nội dung quan trọng nhất đối với tương lai của hãng trong giai đoạn tới.
Đằng sau những con số lợi nhuận hàng nghìn tỷ đồng vẫn là nhiều bài toán lớn cần được giải quyết nếu Vietnam Airlines muốn thực sự bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới.
Dễ nhận thấy nhất là bài toán xử lý các tồn đọng tài chính kéo dài từ thời kỳ Covid-19.
Mặc dù ghi nhận lợi nhuận sau thuế hợp nhất 7.607 tỷ đồng trong năm 2025 và tiếp tục có thêm 4.515 tỷ đồng lợi nhuận trong quý I/2026, Vietnam Airlines vẫn đang mang trên mình khoản lỗ lũy kế rất lớn hình thành trong giai đoạn đại dịch.
Đến cuối năm 2025, lỗ lũy kế hợp nhất của hãng vẫn ở mức gần 26.686 tỷ đồng. Sau quý đầu tiên của năm 2026, con số này giảm xuống khoảng 22.304 tỷ đồng. Điều đó có nghĩa là ngay cả trong kịch bản thuận lợi nhất, Vietnam Airlines vẫn cần thêm nhiều năm kinh doanh có lãi để xóa hoàn toàn phần lỗ tích tụ trong quá khứ.
Khoản lỗ lũy kế lớn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chi trả cổ tức, khả năng huy động vốn và sức hấp dẫn của cổ phiếu đối với nhà đầu tư. Vì vậy, việc xử lý triệt để "di sản Covid" vẫn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ban lãnh đạo trong những năm tới.
Một thực tế khác là dù đã cải thiện đáng kể sức khỏe tài chính, Vietnam Airlines vẫn là doanh nghiệp có mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính cao.
Tính đến cuối quý I/2026, tổng nợ phải trả của hãng ở mức gần 67.831 tỷ đồng, gấp nhiều lần quy mô vốn chủ sở hữu. Đặc thù ngành hàng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư rất lớn cho đội tàu bay, bảo dưỡng kỹ thuật, hạ tầng và các nghĩa vụ thuê mua máy bay dài hạn. Vì vậy, áp lực tài chính sẽ không thể giải quyết chỉ bằng một hoặc hai năm kinh doanh có lãi.
Chính vì thế, Đề án cơ cấu lại Vietnam Airlines không chỉ đặt mục tiêu phục hồi hoạt động kinh doanh mà còn hướng tới tái cấu trúc toàn diện bảng cân đối kế toán, nâng cao năng lực tài chính và tạo nền tảng vốn đủ mạnh cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Trong bối cảnh đó, câu chuyện tăng vốn, cơ cấu lại các khoản nợ, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản và tối ưu dòng tiền vẫn sẽ là những nội dung mà "cánh chim đầu đàn" này cần đặc biệt quan tâm trong thời gian tới.
Một vấn đề khác cũng được thị trường đặc biệt quan tâm là tình trạng cổ phiếu HVN vẫn đang thuộc diện hạn chế giao dịch trên sàn chứng khoán do những tồn tại về kết quả kinh doanh và lỗ lũy kế trong các năm trước.
Việc sớm đưa cổ phiếu HVN ra khỏi diện hạn chế giao dịch không chỉ mang ý nghĩa về mặt hình ảnh hay thanh khoản của cổ phiếu, mà còn có ý nghĩa chiến lược đối với quá trình tái cơ cấu của Vietnam Airlines. Khi cổ phiếu giao dịch bình thường trở lại, khả năng tiếp cận các nhà đầu tư, thu hút dòng vốn mới và triển khai các phương án huy động vốn sẽ được cải thiện đáng kể.
Về dài hạn, một bài toán khác mang tính chiến lược hơn của Vietnam Airlines là năng lực đội tàu bay. Sau đại dịch, nhu cầu vận tải hàng không quốc tế phục hồi nhanh hơn nhiều dự báo trước đây. Trong khi đó, ngành hàng không toàn cầu đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt tàu bay do các nhà sản xuất lớn như Boeing và Airbus gặp khó khăn trong chuỗi cung ứng.
Trong những năm tới, Vietnam Airlines sẽ phải đồng thời giải quyết hai yêu cầu. Một mặt, hãng cần kiểm soát chặt chi phí đầu tư để củng cố sức khỏe tài chính. Mặt khác, hãng phải tiếp tục đầu tư đội bay mới, hiện đại hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn để duy trì năng lực cạnh tranh.
Theo chiến lược phát triển, Vietnam Airlines đặt mục tiêu sở hữu 137 tàu bay vào năm 2030, gồm 95 máy bay thân hẹp, 37 máy bay thân rộng và 5 máy bay khu vực. Đến năm 2035, quy mô đội bay dự kiến tăng lên 166 chiếc, gồm 109 máy bay thân hẹp, 52 máy bay thân rộng và 5 máy bay khu vực. Đến năm 2040, hãng hướng tới đội bay 187 chiếc, với cơ cấu 122 máy bay thân hẹp, 60 máy bay thân rộng và 5 máy bay khu vực.
Đây là một trong những nội dung quan trọng của Đề án cơ cấu lại, bởi năng lực đội bay sẽ quyết định khả năng mở rộng mạng đường bay quốc tế và duy trì vị thế hãng hàng không quốc gia trong dài hạn.
Nếu trước đây thách thức lớn nhất của Vietnam Airlines là đại dịch, thì hiện nay, thách thức lớn nhất là cạnh tranh. Thị trường hàng không nội địa không còn là "sân chơi" của một vài doanh nghiệp mà ngày càng chứng kiến sự cạnh tranh quyết liệt giữa các mô hình kinh doanh khác nhau.
Bên cạnh đối thủ dẫn đầu ở phân khúc hàng không giá rẻ là Vietjet Air, sự trở lại của Bamboo Airways sau quá trình tái cơ cấu cùng sự "lột xác" của Vietravel Airlines dưới tay T&T Group cũng khiến áp lực cạnh tranh gia tăng trên nhiều đường bay. Trong bối cảnh đó, Vietnam Airlines vừa phải giữ vững vị thế của một hãng hàng không dịch vụ đầy đủ, vừa phải nâng cao hiệu quả khai thác để không đánh mất thị phần ở thị trường nội địa.
Áp lực càng lớn hơn khi chiến lược cạnh tranh đa thương hiệu của Vietnam Airlines vẫn chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Pacific Airlines – hãng hàng không giá rẻ trong hệ sinh thái của Vietnam Airlines – nhiều năm liên tiếp thua lỗ nặng, vốn chủ sở hữu âm, nợ quá hạn lớn và đang đứng trước nguy cơ phát sinh các rủi ro pháp lý từ chủ nợ. Đến cuối năm 2025, lỗ lũy kế của Pacific Airlines đã lên gần 10.700 tỷ đồng, buộc Vietnam Airlines phải trích lập dự phòng toàn bộ khoản đầu tư và hiện xây dựng phương án thoái toàn bộ vốn tại hãng bay này.
Bên cạnh thị trường nội đại, tại các thị trường quốc tế trọng điểm, Vietnam Airlines phải cạnh tranh trực tiếp với các hãng hàng không có tiềm lực tài chính mạnh, đội bay hiện đại và mạng lưới toàn cầu rộng lớn từ Đông Bắc Á, Đông Nam Á và Trung Đông.
Đáng chú ý hơn, cuộc cạnh tranh hiện nay không còn đơn thuần là giá vé. Chất lượng dịch vụ, trải nghiệm khách hàng, chuyển đổi số, chương trình khách hàng thường xuyên, năng lực kết nối mạng bay và hiệu quả khai thác đều đang trở thành những yếu tố quyết định.
Điều này đòi hỏi Vietnam Airlines phải tiếp tục đổi mới mô hình quản trị, nâng cao năng suất lao động và đẩy mạnh chuyển đổi số nếu muốn duy trì lợi thế cạnh tranh.
Bên cạnh những thách thức nội tại, Vietnam Airlines cũng phải đối mặt với nhiều yếu tố bên ngoài nằm ngoài khả năng kiểm soát, trong đó đáng chú ý nhất là biến động giá nhiên liệu và những bất ổn địa chính trị trên thế giới.
Đối với hàng không, nhiên liệu luôn là một trong những cấu phần chi phí lớn nhất. Chỉ cần giá dầu thế giới tăng hoặc các tuyến hàng không quốc tế bị điều chỉnh do xung đột, chi phí khai thác của doanh nghiệp có thể biến động đáng kể. Thực tế, những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông trong thời gian đầu năm nay đã khiến nhiều đường bay không còn hiệu quả, rơi vào tình trạng càng bay càng lỗ do không bù đắp được chi phí nhiên liệu phát sinh. Thậm chí, có thời điểm chi phí khai thác của hãng tăng thêm khoảng 50-60% mỗi tháng so với trước khi xung đột bùng phát.
Điều này cho thấy, dù đã cải thiện đáng kể hiệu quả kinh doanh, kết quả của Vietnam Airlines vẫn chịu tác động không nhỏ từ những yếu tố mang tính toàn cầu như giá dầu, tỷ giá, đứt gãy chuỗi cung ứng hay các điểm nóng địa chính trị. Đây sẽ tiếp tục là những biến số mà doanh nghiệp phải chủ động quản trị trong bối cảnh môi trường kinh doanh quốc tế còn nhiều bất định.
Xét ở tầm vĩ mô, bài toán của Vietnam Airlines hôm nay không còn chỉ là phục hồi sau đại dịch. Điều quan trọng hơn là liệu hãng có kịp chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới của ngành hàng không Việt Nam.
Nếu giai đoạn 2020-2023 là cuộc chiến sinh tồn, giai đoạn 2024-2026 là quá trình tái thiết, thì những năm tới sẽ quyết định vị thế của Vietnam Airlines trong một thị trường đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới.
Việt Nam được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá là một trong những thị trường hàng không giàu tiềm năng nhất khu vực. Động lực không chỉ đến từ nhu cầu đi lại của người dân mà còn từ tăng trưởng kinh tế, sự mở rộng của tầng lớp trung lưu, dòng vốn FDI, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và sự phục hồi mạnh mẽ của du lịch quốc tế. Khi quy mô thị trường tiếp tục mở rộng, dư địa tăng trưởng sẽ không chỉ thuộc về hãng bán được nhiều vé hơn, mà thuộc về doanh nghiệp có đủ năng lực tài chính, đội bay, mạng đường bay và quản trị để nắm bắt cơ hội.
Đó cũng là ý nghĩa sâu xa của Đề án cơ cấu lại Vietnam Airlines. Đây không đơn thuần là kế hoạch xử lý những tồn tại sau đại dịch, mà là bước chuẩn bị cho một chu kỳ phát triển dài hạn. Cơ cấu lại danh mục đầu tư, củng cố năng lực tài chính, nâng cao hiệu quả quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số và tối ưu nguồn lực đều hướng tới một mục tiêu lớn hơn: tạo nền tảng để tăng trưởng bền vững khi thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh mới.
Trong cuộc đua đó, Vietnam Airlines vẫn sở hữu những lợi thế mà không nhiều hãng hàng không trong khu vực có được. Mạng bay quốc tế được xây dựng qua nhiều thập kỷ, thương hiệu quốc gia, tiêu chuẩn dịch vụ quốc tế và khả năng kết nối với các đối tác toàn cầu là những tài sản khó có thể hình thành trong thời gian ngắn. Khi cạnh tranh không còn chỉ xoay quanh giá vé mà chuyển sang chất lượng dịch vụ, trải nghiệm khách hàng và năng lực kết nối quốc tế, những lợi thế này sẽ càng trở nên giá trị.
Sau nhiều năm tập trung xử lý khủng hoảng, Vietnam Airlines đang đứng trước một điểm chuyển quan trọng. Câu hỏi đặt ra không còn là làm thế nào để vượt qua khó khăn, mà là làm thế nào để bứt lên khi cơ hội xuất hiện.
THỰC HIỆN: MẠNH QUỐC
NGUOIDUATIN.VN | Thứ Bảy, 27/6/2026 | 07:00
