Trong khi giới đầu tư tìm đến các kênh an toàn, giới hoạch định chính sách tại Thụy Sĩ lại đang lo ngại. Sự ổn định trong trường hợp này có thể trở thành một gánh nặng.
Tính từ đầu năm đến nay, đồng franc Thụy Sĩ đã tăng 3,5% so với đồng USD, tiếp nối đà tăng 12,7% trong năm 2025. Ở phiên 27/1, tỷ giá đồng franc chạm mức cao nhất trong vòng 11 năm. Động lực đằng sau đà tăng giá này không chỉ đến từ căng thẳng địa chính trị toàn cầu, mà còn là hệ quả của chính sách thương mại thất thường của chính quyền Tổng thống Trump và những nghi vấn xoay quanh tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ (SNB), Martin Schlegel, đã thừa nhận: “Bất kỳ sự leo thang nào về mặt địa chính trị đều đồng nghĩa với nhiều bất ổn hơn - yếu tố không tốt cho đồng franc hay cho nền kinh tế Thụy Sĩ, bởi đồng franc là tài sản trú ẩn. Mỗi khi thế giới bất ổn, đồng franc tăng giá, và điều đó khiến chính sách tiền tệ trở nên phức tạp hơn.”
Không giống như Mỹ hay khu vực đồng euro, Thụy Sĩ đang đối mặt với áp lực giảm phát. Lạm phát hiện tại chỉ ở mức 0,1%, trong khi lãi suất điều hành duy trì ở 0%.
Điều này khiến SNB rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Một mặt, họ cần giữ đồng tiền ổn định. Mặt khác, đà tăng của đồng franc lại tiếp tục kéo giảm giá nhập khẩu, làm giảm lợi nhuận xuất khẩu và làm chậm đà phục hồi kinh tế trong bối cảnh giá cả đã trì trệ.
Giới chuyên gia lưu ý rằng cơ chế điều chỉnh tỷ giá thông qua cán cân thương mại không còn phát huy tác dụng tại Thụy Sĩ.
Giuliano Bianchi - đồng sáng lập Viện Quantitas, thuộc Trường Kinh doanh Khách sạn EH, phân tích: “Nhu cầu đối với hàng xuất khẩu Thụy Sĩ như dược phẩm, thiết bị chính xác hay dịch vụ cao cấp rất ít biến động theo giá cả. Do đó, việc đồng franc tăng giá không hề làm giảm nhu cầu, dẫn đến tỷ giá không được điều tiết một cách tự nhiên.”
Trong bối cảnh lạm phát thấp và tăng trưởng chậm, SNB có thể buộc phải tính đến khả năng quay lại chính sách lãi suất âm - công cụ mà họ đã từ bỏ vào năm 2022 sau 7 năm áp dụng.
Dù đây là biện pháp gây tranh cãi vì làm mất giá trị tiền gửi và ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng, Schlegel khẳng định: “Ngưỡng để quay lại lãi suất âm hiện cao hơn trước, nhưng nếu cần thiết, chúng tôi sẽ làm.”
Tuy nhiên, các lựa chọn chính sách khác của SNB, như can thiệp thị trường ngoại hối bằng cách bán franc để mua ngoại tệ, cũng không dễ dàng triển khai. Hành động này có thể khiến Thụy Sĩ rơi vào tầm ngắm của chính quyền Trump, vốn đã từng cáo buộc Thụy Sĩ thao túng tiền tệ.
Tháng 6 năm ngoái, Nhà Trắng đưa Thụy Sĩ vào danh sách giám sát các đối tác thương mại có “chính sách tiền tệ cần theo dõi sát sao”. Ngoài ra, chính ông Trump từng tuyên bố tăng thuế lên hàng hóa Thụy Sĩ từ 31% lên 39% chỉ vì “không hài lòng với thái độ của tổng thống Thụy Sĩ tại một cuộc họp”.
Bất chấp các rủi ro và can thiệp chính sách, nhiều nhà đầu tư tin rằng đồng franc vẫn sẽ duy trì sức mạnh trong năm 2026.
Lloyd Harris, trưởng bộ phận trái phiếu tại Premier Miton Investors, nhận định: “Từ góc độ dài hạn, franc Thụy Sĩ là đồng tiền mạnh nhất thế giới, và năm nay cũng sẽ không ngoại lệ.”
Ông cho rằng các yếu tố hỗ trợ đồng franc bao gồm giá vàng tăng cao, vị thế trú ẩn an toàn của Thụy Sĩ giữa bất ổn toàn cầu và thặng dư tài khoản vãng lai bền vững. Dù SNB có thể can thiệp nếu đồng tiền tăng quá mạnh, ông dự đoán franc sẽ tiếp tục vượt trội so với USD trong trung hạn.
Tiến sĩ Claudio Sfreddo, giảng viên tại EHL, cũng cho rằng: “Dòng vốn trú ẩn đổ vào Thụy Sĩ sẽ tiếp tục hỗ trợ franc, ngay cả khi SNB giảm lãi suất hoặc can thiệp. Đồng thời, sự nhạy cảm chính trị ngày càng cao với các biện pháp can thiệp tỷ giá càng làm hẹp room hành động của SNB.”
Theo CNBC
